Als er iets is waar ik trots op ben, dan is het dat we momenteel een communityproject voor digitale nomaden aan het bouwen zijn (67 appartementen). En het is al bijna af. Deze week hadden we het eerste etentje in Bansko Bulgarije gepland met alle nieuwe bewoners die in ons Bulgaars vastgoedproject gaan wonen binnenkort. Het project zijn we nog volop aan het bouwen (de deadline om af te ronden is mei 2027), maar het is super om te zien dat nu al een groot deel van de kopers speciaal naar Bansko is gekomen voor de zomer en de community al zo hecht is. Op het etentje kwamen vragen aan bod zoals wie waar woont, wanneer iedereen gaat intrekken, hoe we de gemeenschappelijke ruimtes gaan indelen en belangrijk: wanneer we het openingsfeest gaan doen... En voor mij is dit veel dankbaarder dan met de beurs bezig zijn. De beurs is voor mij al 12 jaar iedere dag genieten (zelfs in slechte tijden) omdat het een leuk mentaal spel is dat me dagelijks bezighoudt. Maar echt iets fysiek bouwen met een groep mensen en zien hoe dat project dagelijks vordert? Dat is een andere vorm van plezier die ik niet kan uitleggen. Zeker als het gaat om het bouwen van je eigen thuis met de mensen waarmee je wilt samenleven. Dat we nu ook succesvol ons tweede vastgoedproject hebben opgestart (we hebben het 4-sterren wellnesshotel Guinness gekocht van 70 kamers die we gaan ombouwen tot appartementen voor digitale nomaden) maakt dat we volop bezig zijn om van Bansko een vaste basis te maken voor veel digitale nomaden en mensen een thuis te geven. Nooit gedacht dat ik dit pad zou bewandelen twee jaar geleden, maar ben er super blij mee. Vandaag zijn al 30% van de Guinness-appartementen gereserveerd amper twee weken na de lanceringsdatum. Ik verwacht persoonlijk dat we in de komende maand zelfs de mijlpaal van 50% kunnen behalen net zoals bij het Mons Orbelus-project. Dat project is vandaag voor 97% uitverkocht en klaar om een succes te worden. De volgende stap is om ook van het Guinness-project een succes te maken. Dus dat is mijn droom voor 2027. Dat we 137 nomaden een thuis kunnen geven in een communityproject waar ze zichzelf verder kunnen ontwikkelen. Wat 2028 gaat brengen weet ik niet, maar een gelijkaardig project ergens buiten Bansko sluit ik niet uit. Ik ben nog niet klaar met bouwen. Dat weet ik wel zeker.

De misvatting dat er in een economie een vaste hoeveelheid werk is die verdeeld moet worden blijft hardnekkig uit te roeien. Ik durf zelf het tegendeel beweren. Ouderen die blijven werken zorgen elders voor jobs en zijn geen concurrentie voor jongeren. Hoe meer bedrijfsactiviteit er is, hoe meer werk er gecreëerd wordt op andere plaatsen. Dat verhoogt de totale productiviteit en het inkomen in de Belgische economie, wat vervolgens weer leidt tot meer economische dynamiek en vraag elders in het systeem. Laat een @DenysJan werken via zijn vennootschap. En liefst niet via een flexijob.

Dat wij als mens zo ver gekomen zijn, heeft deels te maken met ons talent om gevaar in te schatten en daarop te reageren. Maar er is iets vreemds aan ons instinct om gevaar te herkennen. Zelfs als we zoals nu in een veilige omgeving leven (onze maatschappij is historisch een van de veiligste ooit), blijven we zoeken naar dingen om ons zorgen over te maken. Op de beurs zie je dat vooral terug bij beleggers die constant kijken naar de volgende beurscrash, de markten die in een bubbel zitten, de komende recessie die eraan komt... Het is gewoon een instinct dat wij van nature hebben en daar is niets mis mee. Ironisch genoeg is het datzelfde instinct dat ons als mensheid zo ver heeft gebracht, datgene wat je op de beurs vooral rendement kost op de lange termijn. De meerderheid van de tijd stijgt de beurs. En als je dan constant in 'gevaarmodus' verkeert, ga je automatisch rendement missen door niet in de markt te zitten of verkeerde keuzes te maken onder het motto van risicomanagement. Ons overlevingsinstinct heeft ons ver gebracht als mensheid. Maar op de beurs is het juist degene die dit instinct succesvol kan negeren, degene die uiteindelijk de winnaar is.

Wat ik vooral interessant vind? Deze beweging is vooral te wijten aan één sector: technologie. Neem die sector weg en dan zie je een heel ander beeld. Vastgoed, telecom, industrie, nutsvoorzieningen, consumentengoederen...Al die sectoren noteren relatief zwak tegenover de brede markt. De enige sector die relatief sterk presteert tegenover de brede markt? Technologie. Als je in die sector zit gaat het top. Maar de rest? Die underperformen de brede markt.

Er was een tijd dat je als miljonair nog een eigen butler had en een prachtig herenhuis. Vandaag maken de meeste miljonairs hun eigen toilet schoon en kosten de meeste huizen in Nederland al een half miljoen euro. Als miljonair ben je vandaag vooral hogere middenklasse.

Jullie hadden van mij nog een update tegoed van hoe het hier in de Filipijnse bergen is. Als je denkt aan de Filipijnen, denk je meestal aan de zonnige stranden, de verschillende eilanden en de ontelbare plekken om te gaan duiken. Dat is een van de redenen waarom digitale nomaden hier graag naartoe gaan. Het probleem voor mezelf? Ik ben altijd een bergmens geweest. Daarom vond ik het wel eens cool om een andere kant van de Filipijnen te bezoeken die toeristen vaak skippen. Dan kom je uit in de Cordillera-bergen, op vlak van bergen vergelijkbaar met Bansko waar ik woon. De toppen gaan tot 3000 meter net als in Bansko, maar het verschil is dat Baguio op 1500 meter hoogte ligt en moeilijker bereikbaar is. Reken dus op 5,5 uur rijden van de hoofdstad tot je er bent. En dat was best wel een vermoeiende reis met al die bochten op het einde. Ik ben er ondertussen een paar dagen en wat ik vooral leuk vind, is hoe het eigenlijk een universiteitsstad is zoals Leuven. Hier zitten ongeveer 100.000 studenten wat je echt wel merkt overdag. Vooral Zuid-Koreaanse studenten zitten hier waarvan heel wat internationale studenten. Dat merk je ook in de straten waar je veel jong volk tegenkomt in het centrum en in de koffiebars. Voor mij is Baguio vooral een goede manier om aan de verstikkende vervuiling en hitte in Manila te ontvluchten. Niet voor niets dat ze als slogan hier 'you can breathe Baguio' hebben. De geur van duizenden dennenbomen hangt waar ik woon in de lucht (ik zit dicht bij de botanische tuin) en vooral de mist overdag en s'ochtends is geweldig. Kom ik ooit nog terug naar Baguio? Dat hangt ervan af. Ik zie het vooral als een goede manier om te ontsnappen aan de hitte, maar waarom daar gaan zitten als je in de Filipijnen zit? In Europa heb je immers ook overal bossen en bergen. En in Bansko waar ik woon heb ik tenminste al een community. Als je in de Filipijnen zit, zoek ik liever de plaatsen op waar ik weinig kom. Vanaf volgende week ga ik daarom een maandje naar Siargao om daar het internationale surffestival te volgen en ook een digital nomad festival te vervoegen voor een week waar ik zal spreken. Ondertussen blijf ik nog even genieten van de bergen van Baguio. Ik blijf immers een bergmens. En ook al heb ik ze maar een paar weken moeten missen, ik ben super blij dat ik terug in de rust van de bergen zit. Ik heb het gemist.

Zot om te zien hoe huurprijzen zo uit de hand kunnen lopen. De huurprijzen in Spanje liggen nu hoger dan in Vlaanderen terwijl het loon er zeker niet hoger ligt (integendeel).

Een van de opvallende dingen die ik heb geleerd op mijn reizen over belastingen? Voor burgers is ieder belastingtarief te hoog en is belastingontwijking onvermijdbaar. Ik dacht vroeger dat in Bulgarije (waar de belastingen lager liggen) er meer bereidheid zou zijn om belastingen te betalen omdat daar een vlaktaks is van 10%. Toch heb ik in de 5 jaar dat ik er woon meermaals ongelooflijke dingen gezien van verhuurders om toch die 10% te kunnen ontduiken. Niet 1 keer, maar bijna altijd heeft men geprobeerd om me geen officieel huurcontract te geven. En dat bij huren van soms 235 euro (oftewel een belasting van 23 euro per maand). Je moest eens weten hoe ver verhuurders gaan voor die 20 euro per maand. En het is ook iets wat blijkbaar in onze natuur zit doorheen de geschiedenis. Een paar eeuwen terug wou de overheid in Engeland huizenbelasting innen op basis van rijkdom en keek daarom naar hoeveel ramen een huis had. Het gevolg? Burgers begonnen massaal hun ramen dicht te metselen met bakstenen om onder de belasting uit te komen. Dat dit leidde tot donkere huizen zonder isolatie nam men erbij. Hier in de Filipijnen is er ook trouwens veel geklaag over de btw. Die ligt hier op...12%. Je hebt hier een grote informele straateconomie waarbij ik vrij zeker ben dat veel standjes vaak geen belastingen betalen. Persoonlijk geloof ik dat iedere vorm van belasting uiteindelijk te hoog is voor de burgers. Maar als je toch de belastbare basis wilt verhogen, geloof ik persoonlijk niet in het sluiten van de achterpoortjes. Dat helpt tijdelijk, maar geen enkel systeem is onfeilbaar. Dan onderschat je vooral de grenzeloze creativiteit van de burger (en ik geef hem trouwens volledig gelijk).

Je zou maar op pensioen gaan dit jaar waarbij je bankier je defensief heeft belegd (lees, in veilige overheidsobligaties😅).

1 week later...

Als ik vandaag een Amerikaan was en mijn kosten en inkomsten grotendeels in dollar zouden zijn, zou ik absoluut beginnen kijken naar obligaties voor een deel van mijn portefeuille. Om je een idee te geven van wat nu beschikbaar is op de markt. Pak nu Alphabet, de moederholding boven Google. Ze hebben momenteel nog heel wat schulden uitstaan uit het verleden, maar hebben eigenlijk een enorm cashoverschot. Ze houden die schuld immers vooral aan voor fiscale en strategische redenen. Maar kijk je naar hun cashberg? Dan kan men die schuld afbetalen en heeft men nog meer dan 100 miljard dollar over. Op dit moment krijg je 5,23% rente als je de Amerikaanse overheid geld leent op 10 jaar. Maar neem je bijvoorbeeld deze obligatie met dezelfde looptijd (9 jaar en 10,5 maanden). Dan kan je investeren in een van de beste bedrijven wereldwijd die zwemmen in het geld en dat aan 6% bruto. Hetzelfde bedrijf dat trouwens een paar jaar geleden nog geld kon ophalen aan een halve procent rente per jaar tijdens de pandemie. Het zou me niet verbazen dat in een paar kwartalen je nog meer rente gaat krijgen, maar we zijn op een punt gekomen dat voor brave spaarders dit geen slechte tarieven meer zijn. Nadeel is net als in België dat een groot deel van de vergoeding naar belastingen gaat. Dus als Amerikaan kijk je dan misschien eerder naar Municipal Bonds die vrijgesteld zijn hiervan. Maar alleszins. Obligaties beginnen langzaam terug op de radar te komen bij zowel spaarders als investeerders.

Het gaat nu hard bij Ontex. Vergeet niet dat Ontex heel wat kosten heeft die gelinkt zijn aan de olieprijzen. Ik geloof persoonlijk niet dat de Belgische luierproducent dit jaar zijn EBITDA zal kunnen verhogen tegenover volgend jaar. Maar dat maakt dat de schulden nog moeilijker behapbaar worden / de bankconvenanten onder druk komen. Beurswaarde van 150 miljoen euro momenteel as we speak. Dit was enkele jaren geleden een Belgisch bedrijf met een beurswaardering van bijna 3 miljard euro.

Economisch hebben we het punt bereikt dat Zimbabwe ons de les gaat kunnen lezen over prijsstabiliteit. Raar om te zeggen, maar de inflatie in Zimbabwe ligt nu lager dan in het Westen😅

Ik heb geluk dat ik bijna nooit ziek ben, maar als ik ziek ben zoals nu, is het in de meerderheid van de gevallen altijd enkele dagen na een lange afstand vlucht. Is het door jetlag? Droge lucht in de cabine waardoor je weerstand lager is voor medepassagiers in je buurt? Alleszins al een weekje uit hier waarbij ik hoest als een zeehond en 11 uur per dag slaap. Zelfs langdurig een laptop openen zonder hoofdpijn is een ramp. Nog niet veel van de Filipijnen kunnen genieten, maar hoop dat het ergste achter de rug is. Gisteren aangekomen in Baguio. Temperatuur in de bergen is alvast top👍

Triestig om te zien, maar de Belgische luierproducent Ontex is vandaag naar zijn laagste niveau ooit gedoken tot 2 euro per aandeel. Dit bij best hoge volumes voor het aandeel. Ontex combineert twee gevaarlijke dingen. Ten eerste een aanzienlijke schuld waarbij er niet veel mis hoeft te gaan voordat de bankconvenanten overschreden worden. Ten tweede dat men beperkt prijszettingsmacht heeft en dat de macro-omgeving en concurrentie voor een aanzienlijk deel Ontex zijn toekomst bepalen. Ondertussen is de netto schuldenberg 3,5 keer groter geworden dan de beurswaarde van het bedrijf. De opties voor het management van Ontex om de boel terug te herorganiseren slinken ondertussen steeds meer. Alleszins geen leuke omgeving voor aandeelhouders.

Een onderbelicht ding als je financiële vrijheid nastreeft? Dat is leren genieten van het hier en nu eenmaal je je doel hebt gehaald. Als je jaren aan een stuk hard werkt, jezelf dingen ontneemt en focust op dat doel (alleszins bij mij was dit zo), kan je op een gegeven moment die 'hussle' mindset niet meer uitschakelen en blijf je constant leven in het streven naar een beter leven morgen in plaats van van het leven vandaag te genieten. En dan komt ooit ironisch genoeg het punt dat wanneer je de dingen hebt die je wilt (tijdsvrijheid, werk waar je van geniet, je droomplaats waar je wilt wonen en de vrienden die je wilt) je er niet van kunt genieten. Ergens triestig toch😅 Als je ooit in die fase zou komen van je leven, dan is het vooral belangrijk om dat zo vroeg mogelijk te beseffen en uit die "Fire" mindset te geraken. En dat kan maanden tot jaren duren voor je die switch kunt maken als dat lang je mindset was. Voor een korte termijn van een paar jaar zie ik die "Fire-mindset" als een noodzakelijk kwaad (het helpt om je doelen te bereiken), maar dat mag nooit je eindmindset blijven. Want als je daar in blijft hangen, dreig je onbewust te blijven leven in de toekomst en niet te kunnen genieten van het hier en nu. Geschreven voor wie het nuttig zou kunnen zijn. Fijne dag!

Heerlijk om vandaag de financiële markten te kunnen volgen. Is een van de enigste dingen die me na 15 jaar dagelijks ermee bezig te zijn niet verveelt. Iedere dag is anders en dat maakt het zo interessant.