Professor of History @Stanford. Ottoman Empire, Turkey & Middle East. Drawing imaginary cities & landscapes instagram.com/aliyaycioglu
Stanford, CA
- Tweets 19,273
- Following 10,210
- Followers 67,081
- Likes 41,306
Ali Yaycıoğlu retweeted
Bloomberg
Türkiye Avrupa’nın plastik çöplüğü. Bundan vazgeçmek zor olacak
Avrupa’dan Türkiye’ye plastik atık
🔹 Birleşik Krallık ve AB, 2025’te Türkiye’ye yaklaşık 650 bin ton plastik atık gönderdi. Türkiye, her ikisi için de dünyadaki en büyük plastik atık alıcısı konumunda.
🔹 Türkiye’nin plastik atık ithalatı, Çin’in 2018’de yabancı plastik atıkları işlemeyi bırakmasının ardından hızla arttı.
🔹 AB, 21 Kasım’dan itibaren OECD üyesi olmayan ülkelere atık ihracatını yasaklayacak. Türkiye’nin OECD üyesi olması nedeniyle ülkeye gönderilen plastik atık miktarı daha da artabilir.
🔹 Plastik atık ithalatı Türkiye’de ambalaj, kâğıt, tekstil ve imalat sektörlerine ucuz hammadde sağlıyor ve geri dönüşüm sektöründe istihdam yaratıyor.
🔹 Adana merkezli Kemaloğulları Plastik, Avrupa’dan ithal ettiği plastik atığın yaklaşık yüzde 80’ini geri dönüştürüyor, kalanını ise yakıt olarak kullanılmak üzere yerel bir çimento fabrikasına gönderiyor.
Çevre kirliliği
🔹 Adana’daki geri dönüşüm tesislerinin aşağısında kalan su yollarındaki mikroplastik yoğunluğu, tesislerin yukarısındaki noktalara göre 132 kata kadar daha yüksek seviyelere ulaşıyor.
🔹 Sanayi tipi plastik granüller ve bazı kopolimerler yalnızca geri dönüşüm tesislerinin aşağısındaki sularda tespit edildi. Plastik parçaları sulama kanalları üzerinden Seyhan Nehri’ne, oradan da Akdeniz’e ulaşabiliyor.
🔹 Akdeniz dünyadaki suyun yaklaşık yüzde 1’ini barındırırken küresel mikroplastiklerin yaklaşık yüzde 7’sini içeriyor.
🔹 Türkiye’nin Akdeniz’e her gün ulaşan yaklaşık 730 ton plastik atığın yüzde 19,1’inden sorumlu olduğu tahmin ediliyor. Türkiye, Akdeniz’e kıyısı bulunan 20’den fazla ülke arasında Mısır’ın ardından ikinci sırada yer alıyor.
🔹 Orta Doğu ve Kuzey Afrika’daki ticari balıklarda mikroplastik tespit edildi. Balık başına ölçülen miktarlar 0,31 parçacık ile yaklaşık 60 parçacık arasında değişiyor.
Düzenleme ve COP31
🔹 Türkiye, Antalya’da düzenlenecek COP31 öncesinde küresel atık miktarındaki büyümenin 2035’e kadar yarıya indirilmesini hedefleyen uluslararası bir taahhüt istiyor.
🔹 Türkiye’nin Sıfır Atık politikası kapsamında atık geri kazanım oranı 2017’de yüzde 13 seviyesinden 2025’te yüzde 37,5’e yükseldi. Hükümet bu oranı 2035’e kadar yüzde 60’a çıkarmayı hedefliyor.
🔹 Türkiye geri dönüşüm tesislerinin denetimlerini artırdı, cezaları yükseltti ve yabancı atık ithalatına bazı sınırlamalar getirdi ancak genel bir ithalat yasağı uygulamadı.
🔹 Avrupa Komisyonu, Türkiye’de yerli ve ithal plastik atıklardan kaynaklanan deniz kirliliği, doğal yaşama zarar, açık alanda yakma ve yasa dışı döküm gibi ciddi sorunlar bulunduğunu tespit etti; buna rağmen Türkiye’ye atık ihracatının devam etmesine karar verdi.
🔹 AB ambalaj atıklarını azaltmayı ve kendi sınırları içinde geri dönüştürülmüş plastiğe talebi artırmayı amaçlayan yeni düzenlemeler hazırlıyor. Birleşik Krallık da döngüsel ekonomi stratejisi üzerinde çalışıyor.
🔹 Türkiye’deki çevre örgütleri plastik üretiminin ve tek kullanımlık ambalajların azaltılmasını, atık ihracatına daha sıkı kurallar getirilmesini ve üreticilerin atıklarından daha fazla sorumlu tutulmasını talep ediyor.
ALT Türkiye’nin Akdeniz kıyısındaki Adanalıoğlu Plajı, parçalanmış plastik kalıntılarıyla dolu. Fotoğraf: Selcan Hacaoğlu/Bloomberg
ALT AB'nin Türkiye'ye Plastik Atık İhracatı Türkiye, AB ve Birleşik Krallık'tan gelen plastik atıklar için bir numaralı varış noktasıdır. Yıllık metrik ton cinsinden.
ALT Adana yakınlarındaki bir sulama kanalında plastik parçaları birikiyor. Kanal, Akdeniz’e dökülen Seyhan Nehri’ne karışıyor. Fotoğraf: Selcan Hacaoglu/Bloomberg
Türkiye’nin ‘Sıfır Atık’ İddiası ve Avrupa’nın Çöplüğü Olma Gerçeği
🔹Çin’in plastik atık ithalatını durdurmasıyla birlikte Avrupa’nın çöpü Türkiye’ye yönlendirildi. Ancak çoğu plastik geri dönüştürülemez durumda ve geriye zehirli atık yığınları kalıyor.
Adana’da Bir Çiftçinin Gözünden Çöp Krizi
🔹2016 yılında Adana yakınlarında çiftçi İzzettin Akman, narenciye bahçesinin yanında bir kamyonun çöp döktüğüne tanık oldu. 🚛🗑️
🔹Çöpler ateşe verildi ve kısa sürede yangın çıktı. Plastik yanarken büyük miktarda zehirli duman saldı. 🔥🌫️
🔹Yangın, 50 dönümlük narenciye bahçesini etkiledi ve ağaçlar bir yıl boyunca meyve vermedi. 🍊❌
🔹Yangının ardından su kaynağına karışan mikroplastikler, ağaçların köklerine kadar nüfuz etti. 🌊🔬
Plastiğin Geri Dönüşüm Miti ve Gerçekler
🔹Plastik üretimi 1940’lardan bu yana hızla arttı ve tüketicilere geri dönüşümün bir çözüm olduğu söylendi. ♻️📢
🔹Ancak çoğu plastik geri dönüştürülemiyor. Kimyasal yapısı nedeniyle farklı plastik türleri bir araya getirildiğinde kullanışlı bir materyal oluşturamıyor. 🧪🚫
🔹Yeni plastik üretmek, eski plastikleri geri dönüştürmekten daha ucuz ve daha kolay. 💰🔄
🔹Plastik atıklar sadece geçici olarak yeniden kullanılıyor, ancak eninde sonunda çöplüklere ya da doğaya karışıyor. 🌍💀
Türkiye’nin ‘Sıfır Atık’ Söylemi ve Gerçekler
🔹2017’de Emine Erdoğan, Türkiye’nin 15 yıl içinde ‘Sıfır Atık’ ülkesi olacağını duyurdu. 📢🇹🇷
🔹Ancak aynı dönemde Türkiye, Avrupa’dan gelen plastik çöplerin en büyük alıcısı haline geldi. 🚢🗑️
🔹2017’de 200.000 ton plastik atık Türkiye’ye ithal edilirken, 2020’de bu miktar 750.000 tona ulaştı. 🚨📈
🔹Türkiye’ye her 6 dakikada bir çöp dolu bir kamyon giriyor. ⏳🚛
Avrupa’nın Çöpü Nereye Gidiyor?
🔹Çin’in çöp ithalatını durdurmasının ardından Avrupa, plastik atıklarını Türkiye, Endonezya, Tunus, Liberya gibi ülkelere göndermeye başladı. 🌍🚢
🔹İngiltere’de çöplerin %50’si yurt dışına ihraç ediliyor ve bunların büyük kısmı Türkiye’ye geliyor. 🇬🇧➡️🇹🇷
🔹Aktivistler, çöpleri takip etmek için GPS kullanarak, Avrupa’daki geri dönüşüm kutularına atılan plastiklerin binlerce kilometre yol alarak Türkiye’ye ulaştığını belgeledi. 📡🗺️
Türkiye’de Çöp Mafyası ve Kaçak Döküm Alanları
🔹Kaçak çöp ithalatı büyük bir sektör haline geldi. Türkiye’ye gelen atıkların büyük kısmı doğaya, nehir kenarlarına veya tarlalara bırakılıyor. 🌾🛑
🔹2022’de Adana’da gece vakti çöplerin bırakıldığı bölgeleri tespit etmek için dronlar kullanılmaya başlandı. 🚁📸
Türkiye’nin Yeni Plastik Üretim Merkezi Olma Planı
🔹2021’de Türkiye, Adana’da devasa bir petrokimya tesisi kurma kararı aldı. 🏭🔥
🔹Yeni tesis, yıllık 3 milyar pound plastik üretecek ve bölgeyi dev bir plastik üretim merkezine çevirecek. ⚠️💀
🔹Türkiye, sadece çöp ithal eden bir ülke olmaktan çıkıp, plastik üretimini artırarak çevresel felaketi derinleştiriyor. ♻️❌
Sonuç: Türkiye ve Küresel Çöp Krizi
🔹Türkiye’nin ‘Sıfır Atık’ politikası bir illüzyon oldu; ülke, Avrupa’nın çöp deposuna dönüştü. 🚨🗑️
🔹Plastik atık sorunu küresel bir kriz ve gelişmiş ülkeler kendi çöplerini ihraç ederek bu yükten kurtulmaya çalışıyor. 🌎⚠️
🔹Çözüm, geri dönüşüm mitini yaymak değil, plastik üretimini azaltmak ve sürdürülebilir çözümler üretmek olmalı. 🌿🔹
Kaynak: Guardian
Haberin linki: theguardian.com/news/2025/fe…
16
48
7,071
Ali Yaycıoğlu retweeted
YENİ KİTAP!!!
Maximilian Hess, Sovyetler'in çöküşünden Rus müdahalesine, neoliberal dönemden tekno kulüplere uzanan çalkantılı tarihiyle başkent Tiflis'in portresini çiziyor...
3
28
1,659
Ali Yaycıoğlu retweeted
Jack Weis has applied to more than 2,300 jobs since he graduated from Princeton in 2024 with his Ph.D. in chemical engineering. He still doesn’t have a job. on.wsj.com/4sfxSLc
580
810
3,978
1,519,847
Ali Yaycıoğlu retweeted
Dariusz Kołodziejczyk vefat etmiş. Yazdığı her kitap be makalenin hakkını veren, ufuk açıcı bir tarihçi idi. Geçirdiği ağır hastalıktan kurtulmasını çok ümit etmiştim. Maalesef olmadı. Çok üzüldüm, devri daim olsun. Yazdıkları bize yol göstermeye devam edecek.
Osmanlı ve Doğu Avrupa tarihi üzerine yaptığı çalışmalarla akademi dünyasına değerli katkılar sunan şeref üyemiz Prof. Dr. Dariusz Kołodziejczyk’ın vefatını üzüntüyle öğrenmiş bulunmaktayız.
Türkiye-Polonya tarihî ilişkilerine ve Osmanlı araştırmalarına yaptığı katkılarla hatırlayacağımız Kołodziejczyk’ın ailesine, sevenlerine ve camiamıza baş sağlığı dileriz.
1
4
39
2,833
Ali Yaycıoğlu retweeted
🇸🇾📢 UPCOMING EVENT
"Syria Today: Where Was It? Where Is It Right Now? And Where Is It Heading?" | @Yassinhs
🗓️ Mon, Oct. 19, 2026
⏰ 5:00-6:30 PM
🏫 Stanford Humanities Center, Levinthal Hall
🎟️ Register: tinyurl.com/YassinAlHaj
1
2
893
Ali Yaycıoğlu retweeted
🎵📣 𝗛𝗔𝗟𝗘𝗛 𝗟𝗜𝗭𝗔 𝗚𝗔𝗙𝗢𝗥𝗜 𝗽𝗿𝗲𝘀𝗲𝗻𝘁𝘀 𝗥𝗨𝗠𝗜: 𝗚𝗢𝗟𝗗 & 𝗪𝗔𝗧𝗘𝗥 | 𝗔 𝗻𝗶𝗴𝗵𝘁 𝗼𝗳 𝗺𝘂𝘀𝗶𝗰 𝗮𝗻𝗱 𝗽𝗼𝗲𝘁𝗿𝘆
🗓️ Fri, Oct. 23
⏰ 7:00-8:00 PM
🏫 Dinkelspiel Auditorium
471 Lagunita Drive, Stanford, CA 94305
🎟️ Register: tinyurl.com/Haleh2026
1
1
866
Ali Yaycıoğlu retweeted
Birgi, Çakırağa Konağı'nın 18. yüzyıla ait detaylarında kaybolmak. ✨️
3
33
359
11,072
Ekrem İmamoğlu’s trial is one of the most consequential political trials in Turkish history. He concluded his defense by addressing the Erdogan regime directly:
“Your era is over. Turkey has lived through periods of interregnum before. This period, too, will go down in history as an interregnum: exhausted, its eyes drained of their spark, its judgment impaired, barely able to walk, struggling to stay on its feet through force.
“You are cut off from the people, from the streets, the squares, the marketplaces, the mosques, the nation itself. You stand outside the nation.
“You are trying to shape an opposition that suits you. You are trying to defeat your rival in the courthouse rather than at the ballot box. (…) Then you celebrate your theft of the people’s will.
“This is your end. This is the ultimate proof that a government afraid of the ballot box is afraid of the people. May God spare anyone the pitiful predicament you have fallen into.
“I repeat the words of Imam Ali: ‘If the oppressor persists in oppression, know that his end is near. If the oppressed persist in resistance, know that victory is near.’”
1
115
510
14,286
Ali Yaycıoğlu retweeted
'Hem Okudum Hem Yazdım'... / Alpay (1973, Canlı) youtu.be/YpseBeT9U7k?si=Wujt… @YouTube aracılığıyla
1
16
2,847
Usually authoritarians target those on the margins before expanding their repression.
That Trump and Vance are going after a sitting congresswoman, Ilhan Omar, with politically motivated deportation means they have bigger ambitions. jacobin.com/2026/10/trump-va…
10
32
91
5,559
Hâlâ “Ekrem İmamoğlu aslında sağcı, zaten ANAP’lıydı” bilmem ne diyenlere rastlıyorum. Ne düşük bir şuur.
Sevdiğim bir arkadaşım da onun “savunmasına” başladığı ilk duruşmada rejimin hızla faşizme doğru gittiğini söylemesini atlayıp Mâide suresini okumasını vurguluyor.
O zaman oradan gidelim: Bu sureyi neden okuduğunu düşünmek gerekmez mi? Surenin adaletle bağının altını çizmek gerekmez mi?
“Ey iman edenler! Allah için hakkı ayakta tutun, adaletle şahitlik eden kimseler olun. Herhangi bir topluluğa duyduğunuz kin, sizi adaletsiz davranmaya itmesin. Adaletli olun; bu, takvâya daha uygundur. Allah'tan korkun. Şüphesiz Allah yaptıklarınızdan haberdardır."
22
65
639
105,715
Ali Yaycıoğlu retweeted
Congratulations to Santiago Muñoz-Arbeláez @smunozar, whose book "The New Kingdom of Granada" has been named the winner of the 2026 Murdo J. MacLeod Book Prize, given by the Latin American and Caribbean Section of the Southern Historical Association. buff.ly/kGyZ4xR
ALT Cover of The New Kingdom of Granada: The Making and Unmaking of Spain's Atlantic Empire by Santiago Muñoz-Arbeláez. The cover features patterns from ancient Muisican (pre-Colombian) art, now displayed in the British Museum. The background is a dark red and black pattern featuring geometric shapes, circular motifs, and stylized figures. The title is displayed in large, bold, yellow capital letters, and the author's name appears in smaller white text at the bottom.
4
16
1,578
RT @StanfordHistory: #HistoryMatters Congratulations to PhD candidate Emre Can Daglioglu @besiktasliyan for receiving @AndOttoman's 2026 Gr…
2
207
Türkiye’nin 2026 yılı Yargı Etkinliği Endeksi puanı: 23,5 / 100.
Heritage Foundation’ın 2026 Ekonomik Özgürlük Endeksi’ne göre Türkiye’nin yargı etkinliği puanı dünya ortalamasının çok altında. 2025’te 23,8 olan puan, 2026’da 23,5’e geriledi.
Aynı raporda Türkiye’nin mülkiyet hakları puanı 36,4; kamu yönetiminde dürüstlük puanı ise 35,3.
Kaynak: Heritage Foundation, 2026 Ekonomik Özgürlük Endeksi.
2
21
50
2,633
