"ถ้าไม่รู้จักทุกข์ มันก็ทุกข์ ถ้ารู้จักทุกข์ มันก็ไม่ทุกข์" #หลวงปู่ชา

"มัน #พ้นทุกข์อยู่ที่ตรงนี้ ไม่ใช่พ้นทุกข์โดยวิ่งไปที่ตรงไหน ฉะนั้น อย่าพรวดพราด การ #ภาวนาต้องค่อยๆทำ การทำความสงบต้องค่อยๆทำ มันจะสงบไปบ้างก็เอา มันจะไม่สงบไปบ้างก็เอา เรื่องจิตมันเป็นอย่างนั้น" #หลวงปู่ชา #หลวงพ่อชา #สองหน้าของสัจจธรรม

"ถ้าปัญญาเกิดขึ้นแล้ว รูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะธรรมารมณ์ นั้นไม่ใช่ข้าศึก แต่เป็นสภาวะที่ให้ความรู้ความเห็นแก่เราอย่างแจ้งชัด เมื่อสามารถกลับความเห็นอย่างนี้ แสดงว่าปัญญาได้เกิดขึ้นแล้ว" #หลวงปู่ชา #หลวงพ่อชา #อายตนะหก #สัมมาทิฏฐิ #อายตนะภายนอก

"ธรรมะของพระพุทธเจ้านั้นซับซ้อน ไม่เห็นได้โดยง่าย ถ้าไม่มีปัญญาแล้ว เห็นไม่ได้ เหมือนเราได้ไม้มาท่อนหนึ่ง เป็นไม้ท่อนใหญ่ แต่ความเป็นจริง #ไม้ท่อนน้อยก็แทรกอยู่ในไม้ท่อนใหญ่ นั้นแหละ หรือได้ไม้ท่อนน้อยมา ไม้ท่อนใหญ่มันก็แทรกอยู่ในนั้นด้วย"#หลวงปู่ชา #หลวงปู่ชา #พิจารณาด้วยปํญญา

"การปฏิบัติของเรานี่ก็ให้เฝ้า #ดูจิต ใจไว้ ข้อวัตรข้อใดมันหย่อน พอเห็น พอรู้สึก ก็ให้ตั้งขึ้นใหม่ ถ้ามันหย่อนอีก ผู้มีสติก็ต้องจับมันตั้งขึ้นอีก ส่วนผู้ไม่มีสติก็จะปล่อยไปเลย ผู้มีสติก็ดึงขึ้นมา ทำอยู่อย่างนั้นแหละ..." #หลวงปู่ชา #หลวงพ่อชา #กายคตาสติ #อานาปานสติ

"เหมือนกับ #คนหิวในกาม ก็กินรูป กินเสียง กินกลิ่น กินรส กินโผฏฐัพพะ กินธรรมารมณ์ รู้สึกอร่อยมาก ก็กินเอาๆหยุดไม่ได้ กินจนตาย #ตายคากาม อย่างนี้ท่านเรียกว่าติด #โลกียวิสัย" #หลวงปู่ชา #หลวงพ่อชา #กามคุณ

"รูปหนึ่ง เสียงหนึ่ง กลิ่นหนึ่ง รสหนึ่ง โผฏฐัพพะหนึ่ง ธรรมารมณ์หนึ่ง เป็นบ่วง เป็น #บ่วงของพญามาร #พญามาร แปลว่าผู้ให้ร้ายต่อเรา บ่วงแปลว่า #เครื่องผูกพัน บ่วงของพญามารเปรียบได้กับแร้วของนายพราน นายพรานที่เป็นเจ้าของแร้ว นั่นแหละคือพญามาร" #หลวงปู่ชา #หลวงพ่อชา #กามคุณ

"เมื่อความโกรธเกิดขึ้น มันเป็นอย่างไร? นั่นแหละ! เมื่อความหลงเกิดขึ้นแล้ว มันเป็นอย่างไร? นั่นแหละ! เมื่อความโลภเกิดขึ้นแล้ว มันเป็นอย่างไร? นั่นแหละ! สภาวะทั้งหลายเหล่านี้แหละ มัน #เป็นภพ แล้วก็ #เป็นชาติ #เป็นความเกิด ที่เป็นไปตาม #สภาวะแห่งจิต ของตน" #หลวงปู่ชา #หลวงพ่อชา

"ถ้าเรา #มีสติ #ความระลึกได้ #มีสัมปชัญญะความรู้ตัว อยู่ทุกอิริยาบถ การยืน เดิน นั่ง นอน ผู้รู้ทั้งหลายก็พร้อมที่จะเกิดขึ้นมา ให้รู้ ให้เห็น #ธรรมะตามเป็นจริง ทุกกาลเวลา" #หลวงปู่ชา #หลวงพ่อชา #สติสัมปชัญญะ

"เมื่อความสุขเกิดขึ้นมาแล้ว ความสุขนั้นก็ตั้งอยู่เมื่อความสุขตั้งอยู่แล้ว #ความสุขก็แปรไป เมื่อความสุขแปรไปแล้ว ความสุขมันก็สลายไปหมด ก็ไม่มีอะไร มันเป็นของ #มันอยู่อย่างนี้ทุกกาลเวลา" #หลวงปู่ชา #หลวงพ่อชา #ไตรลักษณ์

"พระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ ก็อยู่ในใจของเราแต่เราต้องมองให้ชัดเจน บางคนเก็บเอาความไปโดยผิวเผิน แล้วอุทานว่า “โอ! พระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ อยู่ในใจของฉัน” แต่ปฏิปทานั้นไม่เหมาะไม่สมควร มันก็ไม่เข้ากันกับการที่จะอุทานเช่นนั้น เพราะใจของผู้ที่อุทานเช่นนั้น จะต้องเป็นใจที่รู้ธรรมะ"

"เมื่อพิจารณาเห็น #อนิจจัง #ทุกขัง #อนัตตา แล้ว มันก็น่าสังเวช #ถอนอุปาทาน ออกแล้ว ไม่ได้ไปยึดว่าเป็นตัว ว่าเป็นตน ว่าเป็นเรา ว่าเป็นเขา จิตใจเห็นเช่นนี้ มันก็เกิด #นิพพิทา ความเบื่อหน่าย #คลายความกำหนัด คือเห็นว่ามันเป็นของไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตา" #หลวงปู่ชา #หลวงพ่อชา

"จิตนี้มันก็เป็นของไม่แน่นอน กายนี้ก็เป็นของไม่แน่นอน รวมแล้วเป็น #อนิจจัง รวมแล้วเป็น #ทุกขัง รวมแล้วเป็น #อนัตตา สิ่งทั้งหลายเหล่านี้ พระบรมครูของเราท่านว่า #ไม่ใช่สัตว์ #ไม่ใช่บุคคล #ไม่ใช่ตัวไม่ใช่ตน #ไม่ใช่เรา #ไม่ใช่เขา เรียกว่าธาตุคือดินน้ำไฟลมเท่านั้นเอง" #หลวงปู่ชา