UPOV เท่าที่รวบรวมข้อมูลได้ ยาวหน่อยแต่ขอแปะไว้เป็นข้อมูลไว้อ่าน
1.ขออินโทรก่อน จากที่อ่านๆมา ข้อกังวลที่อ้างถึงบ่อยๆก็จะมี
-ไทยยังไม่พร้อม
- กฎหมายเรายังไม่พร้อม
- เจ้าหน้าที่ยังไม่พร้อม
- ถ้าเข้าไปเดี๋ยวมีปัญหาเรื่องการตีความ ต่างๆ
ข้อกังวลนี้มีมานานในแทบจะทุกกระบวนการทำข้อตกลงการค้า ก็เข้าใจได้ ก็ควรกังวลอยู่ พ้อยคือรัฐ จนท. คนที่ทำงานด้านนี้ก็กังวล ก็เลยเตรียมความพร้อม ทำความเข้าใจในหล่ยๆมิติของ UPOV 1991 กันมาหลายปี
2. หลักฐานต่อข้อกังวลต่างๆ
ไทยเรามี พ.ร.บ.คุ้มครองพันธุ์พืช 2542 มีระบบคุ้มครองพันธุ์พืชใหม่อยู่แล้ว ใช่ แต่ถ้าวันนี้ let say ว่ารัฐจำเป็นต้องเจรจา FTA แล้ว จะเข้า UPOV (ซึ่งยังไม่ได้เข้า) การจะปรับกฎหมายไทยให้สอดคล้องกับ UPOV ศึกษากันมาไหม
ตอนเถียงกันเรื่อง CPTPP ปี 63 สภาตั้งกรรมาธิการวิสามัญขึ้นมาศึกษาผลกระทบของการเข้าร่วม CPTPP ที่มี UPOV 1991 เป็นหนึ่งในประเด็นใหญ่
ศึกษาเรื่องผลกระทบต่อเกษตรกร ระบบเมล็ดพันธุ์ สิทธิของนักปรับปรุงพันธุ์ และแนวทางแก้กฎหมายไทย
ซึ่งรายงานฉบับเต็มของรัฐสภายังเปิดให้อ่านอยู่
odl.parliament.go.th/handle/…
แล้วปี 65 กรมวิชาการเกษตรก็เปิดรับฟังความคิดเห็นในหัวข้อที่ใช้ชื่อค่อนข้างตรงเลยว่า การเตรียมความพร้อมกรณีเข้าเป็นภาคีอนุสัญญา UPOV 1991
doa.go.th/pvp/?page_id=8688&…
กรมวิชาการเกษตรทำเอกสาร เทียบ UPOV 1991 กับ พ.ร.บ.คุ้มครองพันธุ์พืช พ.ศ. 2542 เอาไว้ค่อนข้างละเอียด ว่าถ้าจะเข้าแล้วกฎหมายไทยต่างตรงไหน ต้องปรับอะไรบ้าง ตั้งแต่ขอบเขตสิทธิของ breeder, EDV, harvested material, ระยะเวลาคุ้มครอง ไปจนถึงการเก็บเมล็ดพันธุ์ไว้ปลูกต่อของเกษตรกร ซึ่งหาต้นทางไม่ได้ แต่โหลดได้ล่าสุดจาก biothai
biothai.net/wp-content/uploa…
หลัง CPTPP ก็ยังศึกษาต่อ มี focus group อีก 8 ครั้งทั่วประเทศ เพื่อฟังความเห็นจากเกษตรกร นักวิชาการ ภาคธุรกิจ และผู้เกี่ยวข้อง
ปีนี้ก็ยังมีเวทีรับฟังความคิดเห็นเพิ่มเติมที่เชียงใหม่และกรุงเทพฯ รวมถึงศึกษารูปแบบกฎหมายจากต่างประเทศ เช่น เวียดนาม ญี่ปุ่น และ EU
doa.go.th/th/news_board/1190…
3. พูดถึงภาครัฐไปแล้ว ภาคส่วนอื่นๆคุยกันบ้างไหม คำตอบคือคุย ประชาชนเอง
ไม่ได้เกียร์ว่างแบบไม่เคยเตรียมตัวเลย
งานศึกษาจากสมาคมการค้าเมล็ดพันธุ์ไทย (THASTA)
seed.or.th/documents/thidaku…
งานวิชาการ
ผลกระทบข้อตกลง CPTPP ต่อสิทธิเกษตรกรรายย่อยในประเทศไทย
so04.tci-thaijo.org/index.ph…
ระบบการคุ้มครองพันธุ์พืชใหม่: มุมมองเชิงกฎหมายเปรียบเทียบ - รัชนีกร ลาภวณิชชา พรหมศักดิ์, วารสารนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ปี 2561 วิเคราะห์ระบบคุ้มครองพันธุ์พืชของไทยเทียบกฎหมายต่างประเทศและ UPOV 1991 โดยตั้งโจทย์ว่ากฎหมายไทยควรปรับไปทางไหน
so05.tci-thaijo.org/index.ph…
so05.tci-thaijo.org/index.ph…
ผลกระทบข้อตกลง CPTPP ต่อสิทธิเกษตรกรรายย่อยในประเทศไทย - พิมพ์ชนก ชาญวิชิต, คณะนิติศาสตร์ ม.ศรีปทุม ปี 2563 วิเคราะห์ UPOV 1991 โดยเน้น Farmer's Rights การเก็บ/แลกเปลี่ยนเมล็ดพันธุ์ ความหลากหลายทางชีวภาพ และความมั่นคงทางอาหาร
so04.tci-thaijo.org/index.ph…
ความมั่นคงด้านอาหารของไทยภายใต้อนุสัญญา UPOV 1991 - วันเฉลิม จันทรากุล, วารสารวิทยาการจัดการปริทัศน์ ปี 2563 ศึกษาผลต่อการเก็บเมล็ด การแลกเปลี่ยนพันธุ์ ราคาเมล็ด ความหลากหลายทางชีวภาพ และ food security
so03.tci-thaijo.org/index.ph…
การพัฒนากฎหมายคุ้มครองพันธุ์พืชเพื่อให้ความคุ้มครองสิทธิเกษตรกร - Ramkhamhaeng Law Journal ปี 2563 วิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่าง Farmers' Rights, Plant Variety Protection Act และ UPOV โดยเฉพาะปัญหาว่าสิทธิของ breeder เป็นสิทธิที่บังคับใช้ได้ชัด ในขณะที่ Farmers' Rights หลายด้านมีลักษณะเป็นสิทธิส่วนรวมและบังคับใช้ยากกว่ายังไง
so05.tci-thaijo.org/index.ph…
Legal Measures for Agriculturist Protection: Case Study of 1999 Plant Varieties Protection Act Amendment - งานวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้ทั้ง document analysis, observation และ in-depth interview ศึกษาการแก้ พ.ร.บ.คุ้มครองพันธุ์พืช พ.ศ. 2542 ในบริบทการเข้า UPOV และเป้าหมายการเป็น Seed Hub พร้อมพิจารณามาตรการปกป้องเกษตรกร
so04.tci-thaijo.org/index.ph…
สุดท้าย รวบรวมข้อมูลมาถึงตรงนี้จะเห็นว่านี่ไม่ใช่ครั้งแรก ถามว่าการเจรจา FTA ไทย–EU อยู่ๆก็บังคับให้เราเข้า UPOV แล้วเราไม่เตรียมพร้อมเลยเหรอ
ไม่ได้แปลว่าพร้อม 100% ใช่ แต่สิ่งที่ควรถามต่อมากกว่าคือ ไม่พร้อมตรงไหน?
ซึ่งมันจำกัดตัวอักษรกุแล้ว ไปต่อในคอมเม้น