اين روایت که گویا پس روی کار آمدن دولت جمهوری کار و‌ ابتکار معناداری برای مصالحه با طالب صورت نگرفت از بیخ و بن غلط است. این روایت ساخته پاکستانی‌هاست. طالبان نه فقط به صلح نه گفتند بلکه رهبر مذاکرات صلح جانب جمهوری را نیز با ترفند کشتند تا چرخه کشتار را همچنان بچرخانند.

پیوند افغانیت سیاسی و اسلامیت سیاسی، یک پیوند صرفا تصادفی نیست، بلکه این دو پروژه در یک نقطه‌ی بنیادی به هم می‌رسند. هر دو پروژه برای غنیمت و انحصار قدرت طرح و دیزاین شده است. افغانیت سیاسی، در شکل مورد نقد این مقاله، حق تعریف ملت را انحصاری کرده است و اسلامیت سیاسی حق تعریف دین را. اولی مرکز تعیین می‌کند که ما چه‌کسی هستیم و دومی تعیین می‌کند که «حقیقت» چیست. اولی زمینه‌ی تصاحب قدرت و دولت را فراهم می‌کند و دومی به قدرت تصاحب‌شده تقدس و مصونیت می‌بخشد. بنابراین، بحران افغانستان را می‌توان در یک زنجیره‌ی علّی منسجم خلاصه کرد: تصاحب تعریف ملت، زمینه‌ی تصاحب دولت را فراهم می‌کند، تصاحب دولت نهادهای عمومی را تضعیف می‌سازد، ضعف نهادها قدرت را شخصی، گروهی و غنیمتی می‌کند و اسلامیت سیاسی با انحصار تفسیر دین، به این قدرت غنیمتی مشروعیت و تقدس الهی می‌بخشد. نتیجه‌ی نهایی، نظمی است که در آن قدرت هم از نظر سیاسی متمرکز است و هم از نظر ایدئولوژیک خود را برتر از نقد می‌داند، درست همین وضعیتی که طالبان پدید آورده‌اند. بر همین اساس، پاسخ به پرسش اصلی مقاله روشن است. افغانیت سیاسی، در شکل انحصارگرایانه و دولت‌محور خود، نتوانست بستر سعادت ملی، رفاه عمومی، عدالت اجتماعی، وحدت واقعی و نهادهای پایدار را فراهم کند، زیرا مسأله‌ی ملت و دولت را بر پایه شهروندی کاملا برابر و مالکیت عمومی قدرت حل نکرد. دولت پیش از آن‌که به نهادی برای همه تبدیل شود، در معرض تصاحب قرار گرفت. اسلامیت سیاسی نیز این مشکل را دو برابر کرد که با پیوندزدن قدرت سیاسی با تفسیر انحصاری از دین، هر نوع مخالفت با انحصار قدرت را خلاف آموزه‌های مقدس دینی-مذهبی می‌داند. به عبارت دیگر، افغانیت سیاسی، در شکل مسلطش، قدرت را به‌سوی مالکیت و انحصار سوق داد و اسلامیت سیاسی، در شکل اقتدارگرایانه‌اش، همان قدرت را به‌سوی تقدس و مصونیت از نقد سوق داده است. اولی مانع شکل‌گیری کامل دولت به‌عنوان نهاد عمومی شد و دومی مانع تبدیل قدرت به یک امر کاملا پاسخ‌گو و انسانی شده است. لذا اگر قرار باشد که راهی برای برون‌رفت از این وضعیت جست‌وجو شود، آن راه دشمنی با پشتون‌ها، نفی اسلام یا حذف هویت‌های قومی نیست. چنین رویکردی فقط همان منطق انحصار و دشمن‌سازی را بازتولید می‌کند. راه برون‌رفت از این وضعیت در واقع شکستن اصل مالکیت سیاسی بر هویت و حقیقت است. هیچ قوم نباید مالک طبیعی افغانستان تلقی شود. هیچ هویت قومی و زبانی نباید معیار برتری شهروندی باشد. هیچ گروهی نباید دولت را ملک خود بداند. و هیچ جریان سیاسی نباید تفسیر خود از دین را به‌عنوان حقیقتی غیرقابل نقد بر همه‌ی جامعه تحمیل کند. بیشتر بخوایند: etilaatroz.com/260068

تابش فروغ، تحلیلگر سیاسی، در برنامه دیدگاه می‌گوید واقعیت بازگشت طالبان این است که افغانستان به‌دلایل اطلاعاتی برای امریکا اهمیت دارد. ادامه در یوتیوب: piped.video/soISvsSdv8Y?si=58sV…

بازتاب شهادت حسیب پنجشیری در رسانه ها و شبکه های اجتماعی؛ ما در این روز ها با دو چهره از حسیب روبرو بودیم، حسیب قوای مرکز که بسیاری ها بر او و کارکرد سابقه اش در کابل خُرده میگرفتند و حسیب پنجشیری که 5 سال آزگار در سنگر آزادی، آزاده رزمیده و تا پای جان در پای عهدی که با خود بسته بود، استوار و ایستاده ماند! حسیب قوای مرکز، شاید به شمار معدودی از دوکانداران در کابل یک عذرخواهی، دلجویی و ابراز ندامت بدهکار باشد، اما حسیب پنجشیری از آنجایی که در 5 سال گذشته در سخت ترین شرایط در جناح راست تاریخ ایستاد و اعتراض و ایستادگی در برابر مخوف ترین امارت تروریستی جهان و در میدان جولان اشباح خون‌آشام را در درون قلمرو غصبی یا همان "سرزمین مفتوحه"را جسورانه و آگاهانه در قلب قلمرو دشمن آیینه داری کرده است، سزاوار تحسین تاریخ است. اگر از او کینه یا عقده ای به دل داریم به جوانی و جانی که در راه آزادی به نقدینه گذاشت، و اینهمه قلبی که در این یک هفته بنام او و همراهان جسور و آزاده اش سوگوارانه تپیدند، ببخشاییم. این درخواستی برای حاتم بخشی نه بلکه دادخواستی برای پیکر به خون خفتۀ آزادی در سرزمین اسیر ماست.. شاید بد ترین ویژگی طالبان و گروه های هم‌سنخ و هم‌فکر آنان جنگ آگنده با نفرت است و ما نباید در مقابله با آنان پا جای پای شان بگذاریم، کار ما این است که پا روی پای شان بگزاریم و به دهن شان با مشت های گره کرده بکوبیم تا سرزمین ما بیشتر از این خرپیگاه طالبان و کشتزار نفرت های مقدس نباشد! جنگ، مبارزه و ایستادگی در برابر بیدادگرترین رژیم سیاسی در کشوری که دستکم نیم قرن کانون توطیه، تزویر، تجاوز و تبعیض در تمامی گونه های آن بوده و اکنون در کام اهریمن ترور و تعصب کور فرو رفته است، کار فرشتگان و بندگان معصوم خدا یا انتخابی از سر شوق یا شیفتگی محض به قدرت نیست. از نامدار ترین قهرمانان جهان تا نام هایی که اغلب پس از مرگ در زمرۀ تابو های ذهنی "ملت های قهرمان پرور" جا خوش میکنند، در سراسر زندگی شان فرشته‌خو، منزه از خطا، جامع‌الکمالات و جامع الشرایط برای ماندگار شدن در حافظۀ تاریخی ملت ها نبوده اند، اما این ایستادن در پهلوی راست تاریخ در روز های دشوار است که سرنوشت انسان ها را از سر مینویسد و جایگاه آنان را از خاک به افلاک میکشد! در روایت های دینی ما نیز انسان ذاتاً معطوف به خیر و نیکی است و راه برگشت به حقیقت و راستی و درستی همیشه باز است، ای خوشا آنانی که خداوند، زندگی و تقدیر چنین فرصتی را از آنان دریغ نمیدارد.. از دید من، تقدیر حسیب پنجشیری و همراهانش را به فرجامی نیک و سرنوشتی همسان با وارسته‌گان و آزاده‌گان زمین رهنمون شده است. طالبان با اهانت به پیکر بیجان شهیدان راه آزادی، اوج رذالت، خشونت خویی و نفرت نهادینه در ضمیر شان نسبت به آزادی و بیگانگی با کرامت نوع انسان را به نمایش گذاشته اند، رویکردی که از هر طرف دیده شود، ناشی از بیچاره‌گی، ترس، بی‌سویه‌گی، حقارت و نادانیست! این گپ خُردی نیست که دشمن حتا از پیکر بی‌جان و صف دراز نمازخوانان بر جنازه ات هراس داشته باشد!! به قول لسان الغیب؛ "قدم دریغ مدار از جنازۀ حافظ که گرچه غرق گناه است، میرود به بهشت"

من تا هنوز نقد جدی و مستدلی بر آنچه‌ جواد سلطانی اخیرا در مورد فلسفه تاریخ‌نگاری علامه فیض محمد کاتب هزاره گفته است نخوانده‌ام. شریف سعیدی نیز در نقد گفته‌های سلطانی به جای پرداختن به اصل مسأله به حاشیه‌ها گیر داده است.

فراست و رهبری این است که در فردای فاتحه و تدفین به شماری از پرسش‌های معقول در مورد چگونگی کشته شدن فرمانده حسیب و جوانان دلیر همراه او مسوولانه پاسخ داده شود. درس‌های بسیاری از این رویداد ‌غم‌انگیر باید آموخت. مرثیه و فاتحه به تنهایی کافی نیست. مسأله جان فرزندان میهن است.

ملک سنگستان و ما بی‌سنگریم سر به سر سردار و ما بی‌ سروریم پنبه در گوشیم ما و‌ رهبران چون که ما خلقان پنبه پروریم لایق شیرعلی

بین سطور گفتگوی رییس‌جمهور کرزی با بلومبرگ حکایت از ناامیدی مطلق او از امکان تغییر معنادار در شیوه حکومت‌داری و سیاست‌گذاری طالبان داشت. او ظاهرا پذیرفته که طالبان رفتنی‌ اند؛ تحولاتی در راه است و او می‌تواند نقشی در ایجاد یک اجماع جدید برای آینده پس از طالبان بازی کند.

هیچ‌ کسی به پیمانه‌ی تفنگداری که با آگاهی برای آزادی وطنش می‌رزمد معنی آزادی را نمی‌فهمد. یاد و نام تکاور مغرور و آزادیخواه پنجشیری فرمانده حسیب و یارانش جاوید باد!

شکست اصلاحات امان‌الله خان را نمی‌توان صرفاً نتیجه شتاب‌زدگی او یا مقاومت جامعه سنتی دانست. سقوط او حاصل مجموعه‌ای از عوامل داخلی و خارجی بود؛ از ضعف مالی دولت، فقر و بی‌سوادی و ساختارهای قبیله‌ای گرفته تا رقابت قدرت‌های خارجی و استفاده سیاسی از دین برای بسیج مخالفان اصلاحات. در این میان، «ملای لنگ» بیش از آنکه صرفاً یک شخصیت تاریخی باشد، به نماد جریان سنت‌گرایی و مخالفت با نوگرایی تبدیل شده است؛ جریانی که در طول یک قرن، با شکل‌ها و نام‌های مختلف بازتولید شده و از شرایط اجتماعی، سیاسی و اقتصادی و همچنین مداخلات خارجی نیرو گرفته است. در مقابل، امان‌الله خان نماد مجموعه‌ای از آرمان‌ها بود: آموزش مدرن، قانون‌گرایی، نهادسازی، حقوق زنان، مطبوعات آزاد، مشارکت سیاسی و رابطه عادی با جهان. امان‌الله به‌عنوان پادشاه شکست خورد، اما بسیاری از این آرمان‌ها پس از او ادامه یافتند و در نهایت به گسترش آموزش، شکل‌گیری نسل جدید تحصیل‌کرده و فضای باز سیاسی در دوره «دهه دموکراسی» کمک کردند. از این منظر، پیروزی طالبان در سال ۱۴۰۰ را می‌توان بازگشت نمادین همان کشمکش تاریخی میان «ملای لنگ» و «امان‌الله» دانست. afintl.com/202608194483

«وقتی ملت ما دانسته شود و از خیانت‌های این ملاها و خوانین غدار خود بدانند، قبرهای این اشخاص را به آتش در خواهند داد.» شاه امان‌الله یاد مبارزان آزادی و ترقی‌خواهی از شاه امان‌الله تا سپهبد دلیر میر مسجدی خان کوهستانی و سیاستگر فهیم و دانا محمد ولی در‌وازی و یاران شان جاوید باد.

کودک که داشته باشی می‌فهمی چه رنج بزرگیست دیدن قطره خونی بر تن او. برای تمام کودکان زخمی مکتب شمع هدایت در دشت برچی آرزوی سلامتی و تندرستی دارم.

«به زودی وارد میدان می‌شویم» در هیچ مبارزه‌ای نمی‌تواند بدیل یک راهبرد و اقدام شجاعانه و‌اخلاقی برای آزادی میهن از اشغال باشد. انتظار برای چراغ سبز سیاسی و مالی دیگران در حالی که هنوز از سرمایه‌های میلیونی تان پشیزی برای نابودی دشمن هزینه نکرده‌اید، جز فریب و دروغ نیست.

رهایی مردم ما از ستم و استبداد طالبانی با تکیه بر هیچ طالب و طالب فطرتی به دست آمدنی نیست. احزاب و جریان‌های سیاسی که با خیره‌سری و توهم می‌پندارند گروهک‌های انشعابی طالبان روزی پیش‌مرگ آن‌ها خواهند شد خودشان را فریب می‌دهند و به داعیه مقاومت و آزادی خیانت می‌کنند.

This is the face of criminality and terror. Ugly. Tribal. Abhorrent.

The Taliban are celebrating the five year anniversary of taking back control in Afghanistan. But while they say their rule has brought an end to fighting in the country, what is the reality for Afghanistan's women and girls? There are strict restrictions on schools, clothing and access to public places for women and in some cases it is more extreme than expected after they took control in 2021. Human rights groups call it gender apartheid, and even though the Taliban's hardline leaders accept there's no Islamic reason to prevent girls from going to school, is there any hope they will change their approach?

A year ago, we warned against the normalisation of Taliban rule. We repeat that warning today with greater urgency, because the temptation to normalise has grown while the grounds to justify it have not. Normalising a regime that systematically persecutes more than half of its population does not promote change; it legitimises oppression. ohchr.org/en/statements-and-…

Five years since the Taliban took over Afghanistan, a litany of human rights abuses have been committed against the Afghan population with absolute impunity and zero accountability. Call on the international community to take concrete measures to address human rights violations in Afghanistan: bit.ly/4fARRio #5YearsofTaliban #5YearsofImpunity