Skończyłem tlumaczyc „Обобщение боевого опыта СВО до мая 2026 года. 4-я тетрадь” Andrieja Markina. To zbiór rozmów z rosyjskimi żołnierzami i oficerami prowadzonych od września 2025 do maja 2026 r. Sam autor zastrzega, że relacje mogą być niepełne, sprzeczne i obciążone błędami uczestników walk. Nie jest to więc oficjalny regulamin, tylko zapis tego, jak część rosyjskich wojskowych widzi własną armię i własne problemy. I ten obraz jest daleki od propagandy sukcesu. Pierwszy problem to dowodzenie na najniższym szczeblu. W jednym z raportów pada wprost, że już pięcioosobowa grupa potrzebuje człowieka, który pod presją walki utrzyma ją jako spójny zespół. Takich ludzi brakuje. Dlatego grupy są często ograniczane do 2–3 żołnierzy. Małe zespoły nie wynikają więc wyłącznie z ewolucji taktyki pod wpływem dronów. Częściowo są również odpowiedzią na braki kadrowe i niedostatki szkolenia dowódców najniższego szczebla. Drugi problem to różnica między poligonem a realną walką. Rosjanie opisują sytuacje, w których pododdział poprawnie wykonuje skoordynowane działania podczas przygotowania, a po wejściu na rzeczywisty obiekt ataku cała synchronizacja zaczyna się rozpadać. Jeden z rozmówców wiąże to ze zmęczeniem i permanentnym stresem oraz uważa, że rotacja raz w miesiącu na kilka dni jest niewystarczająca. Bardzo ciekawie wygląda też WRE i zarządzanie własnym widmem. W jednej z jednostek przy zmianie firmware dronów nikt nie zapisywał częstotliwości odpowiadających poszczególnym kanałom. Później służba WRE zwyczajnie nie wiedziała, jakich częstotliwości nie powinna zakłócać, żeby nie uderzać we własne BSP. Jeszcze bardziej wymowny jest problem ludzi. Rosjanie przyznają, że wyszkolonych specjalistów technicznych zabierano do pododdziałów szturmowych. Efekt był absurdalny: dowódcy jednostek technicznych zaczynali niechętnie przyjmować nowych ludzi, bo szkolenie specjalisty kosztowało czas, a później istniało duże ryzyko, że po prostu zostanie zabrany. Do tego dochodzi chroniczny problem z priorytetami. Jeden z rozmówców szacuje, że około 90 procent zasobów pochłaniają zadania bieżące. W rezultacie brakuje środków do systematycznego wyszukiwania i niszczenia zespołów BSP przeciwnika, mimo że sami Rosjanie uznają operatorów, anteny i infrastrukturę dronową za cele o bardzo dużej wartości. Nie oszczędzają również artylerii. W jednym z raportów dowódca stwierdza, że jej dokładność jest niewystarczająca do skutecznego rażenia celów punktowych i dlatego coraz większa część takich zadań wykonywana jest przez drony uderzeniowy Podobnie jest z robotami naziemnymi. Rosjanie piszą, że UGV zostawiają widoczne ślady, często się przewracają i praktycznie zawsze potrzebują wsparcia BSP do orientacji. Co ciekawe, sami zauważają, że niewłaściwe używanie pojedynczych robotów bez odpowiedniego zabezpieczenia doprowadziło w części jednostek do przekonania, że są one mało przydatne bojowo i nadają się głównie do logistyki. I właśnie to jest dla mnie najciekawsze w tej książce. Rosjanie nie opisują swojej armii jako idealnie działającej maszyny. Widzą braki w dowodzeniu, szkoleniu, zarządzaniu specjalistami, WRE, artylerii, logistyce i wykorzystaniu nowych technologii. Ale jest jeszcze jeden wniosek. Oni te problemy zbierają, opisują i porównują między jednostkami. Autor nawet ostrzega, żeby żadnej pojedynczej relacji nie traktować jako gotowej recepty i konfrontować ją z innymi doświadczeniami. To chyba najważniejsza lekcja z całej publikacji.

Kiedy dowodziłem 12 Brygadą Zmechanizowaną przeprowadziłem takie ćwiczenie. Zadzwoniłem na policję i Żandarmerię Wojskową, że jest napad na garnizonowy skład amunicji w Stargardzie Szczecińskim. Oczywiście nikt w tych służbach nie wiedział, że to są ćwiczenia. Mieli działać tak, jak podczas prawdziwego napadu. Odczekałem jakieś piętnaście, dwadzieścia minut od telefonu, po czym pojechałem tam. Na miejscu, przed bramą zastałem dwóch funkcjonariuszy w mundurach wyjściowych – policjanta i żandarma. – Panowie, a co wy tu robicie? – pytam. – Było zawiadomienia, że tu jest napad – odpowiadają. – Dostaliście dwadzieścia minut temu informację, że jest napad, więc dlaczego jeszcze tu stoicie? – No ale panie generale, brama jest zamknięta. – A jak to byłby prawdziwy napad, to też byście na bramę patrzyli? Skoro dwadzieścia minut temu dostaliście informację, że jest napad, to tam wewnątrz cała obsługa została już zabita, ładunki wybuchowe są zainstalowane i terroryści zaraz zaczną wywalać je w powietrze. Skład amunicji przestanie istnieć, a pół Stargardu straci szyby w oknach. – No ale co my mieliśmy robić? – Staranować bramę i wjechać do środka – odpowiadam. – Ale mamy samochody osobowe. – To trzeba było przyjechać samochodem pancernym. – Ale kto zapłaci za bramę? – Ja zapłacę! – odpowiadam. Koszt bramy był oczywiście wliczony w koszty ćwiczenia, ale nikt jej nie staranował, bo nikt tego wcześniej nie ćwiczył. To fragment rozmowy z gen. Andrzejem Tuzem z mojej nowej książki "Wojna w Polsce. O ślepocie, błędach i zaniedbaniach polityków przed wojną z Rosją". Od dziś w księgarniach.

A ja zapraszam również dla przemawiającego do wyobraźni zwieńczenia książki - przestrogi dla Polaków w postaci wspomnień mojej niezniszczalnej @O_Mycielska 🤩👏