KUNG IGNORANTE PALA KAMI, PWES SAGUTIN N'YO NA LANG ITO. TOTAL, MATATALINO KAYO.
Sa mga miyembro ng Kongreso, ito ang mga tanong mula sa mga red flags na inilabas ng People's Budget Coalition at
BetterGov.PH tungkol sa proposed 2027 national budget:
1. ₱199 BILLION SA BUDGET CHANGES. Bakit lumobo ang House reallocations mula sa unang inanunsyong ₱116 billion tungong halos ₱199 billion? Sino ang nagpanukala ng mga karagdagang pagbabago, at nasaan ang kumpletong dokumentasyon?
2. ₱190 BILLION SA HALOS 7,000 BAGONG PROYEKTO. Bakit walang publicly available supporting attachments ang libo-libong House-added infrastructure projects? Paano napatunayang kailangan, feasible, at properly costed ang mga ito?
3. MGA KALSADA SA DAGAT? Bakit may farm-to-market roads na ang coordinates ay lumilitaw sa Celebes Sea at Philippine Rise, at mga gusaling lumilitaw sa Algeria at Nigeria? Kung clerical errors lang, nasaan ang validated locations at corrected project documents?
4. ₱72 BILLION SA DAGDAG NA INFRASTRUCTURE. Bakit nadagdagan ng ₱42.7 billion ang multipurpose buildings at ₱29.2 billion ang access roads? Ano ang pamantayan sa pagpili at sino ang nagpanukala ng mga ito?
5. BILYON-BILYONG BAWAS SA HEALTHCARE. Bakit binawasan ng ₱4.9 billion ang immunization at family health commodities at ₱4.5 billion ang Health Facilities Enhancement Program, habang dinagdagan ng ₱24 billion ang MAIFIP? Bakit mas pinapalakas ang medical assistance kaysa sa pag-iwas sa sakit at pagpapahusay ng mga ospital?
6. AYUDA O POLITICAL PATRONAGE? Bakit tinaasan ang MAIFIP mula ₱24.2 billion tungong ₱48.2 billion at dinagdagan ng ₱24.8 billion ang AICS? Anong safeguards ang magtitiyak na hindi nakadepende sa political referrals ang pagtanggap ng tulong?
7. BAWAS SA TRANSPORTASYON AT DISASTER PREPAREDNESS. Bakit may malaking reductions sa Metro Manila Subway, North-South Commuter Railway, calamity funding, at flood management? Ano ang epekto nito sa commuters, project timelines, at disaster preparedness?
8. MULA ₱414 MILLION TUNGONG ₱4.8 BILLION? Bakit ganoon kalaki ang itinaas ng allocation sa Ilocos Norte 1st District Engineering Office? Ano ang objective criteria sa pamamahagi ng infrastructure funds sa bawat distrito?
9. ₱112 BILLION SA UNPROGRAMMED APPROPRIATIONS. Anong legal at transparency safeguards ang inilagay matapos ang mga naging constitutional issues sa nakaraang national budgets?
Mga kongresista, hindi namin sinasabing lahat ng red flags ay korapsyon. Pero hindi rin kailangang may criminal conviction muna bago magkaroon ng karapatan ang taumbayang magtanong.
At huwag ninyong sabihing taga-review lang ang Kongreso. Sa Article VI ng Konstitusyon, may kapangyarihan kayong amyendahan at ipasa ang appropriations bill, alinsunod sa constitutional limits. Hindi kayo simpleng tagabasa ng budget na ipinasa ng Executive.
Pagod na ang mga Pilipinong magbayad ng buwis habang naghihintay ng disenteng ospital, paaralan, kalsada, at serbisyong pampubliko.
Hindi namin kailangan ng panibagong lecture tungkol sa budget process. Kailangan namin ng dokumento, paliwanag, at pananagutan.
Kung mali ang findings ng People's Budget Coalition at BetterGovPH, ilabas ang ebidensiya at itama ang mga ito.
Hindi ignorance ang paghingi ng resibo. At hindi kailangang maging eksperto sa public finance para maging karapat-dapat sa tapat na gobyerno.
Pera namin iyan. Karapatan naming magtanong. Trabaho ninyong sumagot.