Mocking Mongolia's Economy

Mongolia
#Moconomy эдийн засаг, санхүүгийн энгийн үнэнийг өгүүлдэг подкаст, цуюрал маань ирэх намараас агуулгаа өргөжүүлж ТВ-ээр мөн тогтмол хуваарьтай явдаг болно. @batpureva
1
4
1,118
Moconomy retweeted
"Монголыг өөрчилсөн 50 шийдвэр" цуврал. Сизон 1: Эдийн засгийг өөрчилсөн 20 шийдвэрийн талаар үе үеийн шийдвэр гаргагчид өнгөрсөн, одоо, ирээдүй цаг дээр ярилцна. Долоо хоног бүрийн Мягмар, Пүрэв гарагт @TenGerTV 20:10 цагаас. Лхагва, Баасан гарагт Гэрэгэ бодлогын хүрээлэнгийн Youtube суваг болон AN+ аппликейшнээр.
5
30
49
3,266
Дэлхийн улс орнууд эдийн засгийн их далайд хөлөг онгоц, үгүй ядахнаа моторт завиар уралдаж байгаа. Манай улс нэг муу дарвуулт завьтай, түүнийгээ живүүлчихгүй залуурдаад явах ахмадын дутагдалтай. Гэтэл Учрал ахмад маань завь чинь цоорч бариад төвөгтэй юм задлаад сал хийчихье гэв..
УЧРАЛЫН УРШИГТАЙ ТӨСӨВ Төсөв бол төрийн санхүүгийн завь. Түүнд цоорхой гарсан: орлого тасалдсан, өмнөх жил ТӨК-үүдээс энэ жилийн татвар, ногдол ашгийг нь суутгаж авсан, багш нарын цалингийн нэмэлтээ буруу тооцоолсон гэх мэт. Энэ цоорхойг яаралтай бөглө, төсвөө тодотго гэж томилогдсан цагаас нь хойш сануулсан. ЕС маань харин завиа зад татаад хэдэн ширхэг банзаар сал хийчихье, илүү гарсан зомголоо “ард түмэндээ өгчихье” гэдэг санал оруулж иржээ. Тэр хэрхэн завиа сүйтгэж байна вэ? Байшин барихад эхлээд зураг гаргана, сууриа цутгана, түүн дээр ханаа өрнө, тэгээд дээврээ тавина гэх мэт дараалалтай. Төсвийн хувьд зураг нь хөгжлийн бодлого, суурь нь төсвийн тогтвортой байдал, хана нь төсвийн хүрээ буюу дунд хугацааны мэдэгдэл, дээвэр нь тухайн жилийн төсөв гэх мэтээр тус бүрийг нь хуульчилж үе шат, хэмжээ хязгаарыг нь заасан. Нэг нь нөгөө дээр суурилж яв цав таарах ёстой. Гэтэл мань хүн эхлээд 3 сарын өмнө УИХ-аас баталсан төсвийн хүрээгээ өөрчилье гэдэг санал оруулж иржээ. Түүнийгээ дагуулаад төсвийн тогтвортой байдлын тухай хуулиа бас өөрчилж төсөвт тавьдаг шаардлагуудыг нь хэрэгсэхгүй болгоно гэв. Энэ хоёрын араас орж ирсэн 2027 оны төсвийн төсөл нь зураггүй, суурьгүй хөндий каракас дээр тогтсон шаазан дээвэр. Мань эрийн нүдэндээ төсөөлж ”ард түмнээ бодсон” гэх, түүхэнд байгаагүй өндөр зарлагатай түүнийгээ тогтворгүй орлого, өр зээлээр нөхөх фантааз! Дэлхийн улс орнууд эдийн засгийн их далайд хөлөг онгоц, үгүй ядахнаа моторт завиар уралдаж байгаа. Манай улс нэг муу дарвуулт завьтай, түүнийгээ живүүлчихгүй залуурдаад явах ахмадын дутагдалтай. Гэтэл Учрал ахмад маань завь чинь цоорч бариад төвөгтэй юм задлаад сал хийчихье гээд байгаа нь энэ. “Чукча не дурак” гэгчээр энэхүү хийсвэр төсөөллөө дэмжүүлэхийн тулд жижигхэн хахуулиуд суулгаад өгчихсөн: ахмадын тэтгэвэр нэмнэ, төрийн албан хаагчийн цалин нэмнэ, зээл өгнө гэх мэт амлалтууд. Оюутолгойгоос ашиг авахыг бүх Монгол хүн дэмжинэ, ТӨК-үүдийн хяналтгүй төсөв угаасаа эрх баригч намын арын халаас байсаар ирсэн засах ёстой. Гол нь завиа задалдаг нь ямар учиртай юм бэ? Ингэж асуухаар өөдөөс “би ард түмэнтэйгээ давнаа” л гээд байхаас өөр тайлбар байхгүй. Өнөөдөртөө би даргаараа л байвал маргааш улсын эдийн засаг сүйрэх нь хамаагүй гэсэн бодол. Төсвийн алдагдал, зардлын хязгаараа байхгүй болгох, нэг удаагийн орлогоор байнгын урсгал зардал үүсгэх, иргэн бүрийн нэр дээр хадгалагдах учиртай Баялгийн сангийн хөрөнгөө үрэн таран хийнэ, үнэ цэнтэй ТӨК-үүдийнхээ хувьцаагаар сан байгуулж арилжина, Орон нутгийн хөгжлийн сангийн иргэд мэддэг төсвийг танана гэх гэх мэт олон уршиг энэ төсвийн тодотгол, ирэх жилийн төсвийн төсөлд бий. Албаны үгтэй, мэргэжлийн тайлбаруудаас “ард түмэндээ өгнө” гэдэг популизм өнөөдөртөө илүү хүнд хүрч байх шиг байна. Гэхдээ болох нь гарцаагүй далайн шуурганд бүгдээрээ салтайгаа хөмөрчихвөл хувь хувьдаа авсан зомголоор амьд гарахгүй! #төсөв #moconomy
302
Moconomy retweeted
А.Батпүрэв: "Оюутолгой" ашигтай ажиллаж эхлээгүй байхад 34 хувийг нь эзэмшдэг улсынх нь Ерөнхий сайд энэ онд ногдол ашиг тараана гэж ярьж болохгүй. Энэ нь маш поп амлалт
1
409
Moconomy retweeted
А.Батпүрэв: Эдийн засагт ахиц мөн гарсан. Эдийн засгийн эрх чөлөөний хуулийг АН, МАН хамтран баталлаа. Энэ хуульд төр үнэ тогтоохгүй гэж заасан. Гэхдээ төр эдийн засагт огт оролцохгүй гэсэн үг биш юм.
1
1
269
Moconomy retweeted
А.Батпүрэв: Инфляц богино хугацаанд буурахгүй, улам өсөх хандлагатай байна. Шатахуун, төмөр замы тээвэр өсчихлөө.
1
1
310
Moconomy retweeted
БИЗНЕСИЙН ДУУ ХООЛОЙГ БОДЛОГОД -Монголын бизнесийн орчинд юу болохгүй байна? -Аль төрийн байгууллага хамгийн их дарамт учруулж байна? -Бизнес эрхлэгчид эдийн засгийн төлөвийг хэрхэн харж байна? Эдгээр асуултын хариултыг таамгаар биш, бодит мэдээлэлд үндэслэн гаргаж бодлогын шийдвэрт тусгах зорилгоор "Бизнес Пульс" сар тутмын судалгааг эхлүүллээ. 📈 Судалгаагаар: • Бизнесийн орчны өөрчлөлтийг сар бүр хэмжинэ. • Бизнесийн итгэл, хөрөнгө оруулалт, ажил эрхлэлтийн төлөвийг үнэлнэ. • Төрийн байгууллагуудаас үүсэж буй бодит дарамт, хүндрэлүүдийг тодорхойлно. • Макро эдийн засгийн эрсдэл, бизнесийн хүлээлтийг хэмжинэ. • Бодлого, хууль тогтоомжийг сайжруулах санал боловсруулах нотолгоог бүрдүүлнэ. Таны өгсөн мэдээлэл нь УИХ дахь Ардчилсан намын бүлгийн асуулга, хэлэлцүүлэг, хуулийн санаачилга, бодлогын санал, намын хөтөлбөрт бодит нотолгоо болон ашиглагдана. ⏱️ Судалгаанд ердөө 5-10 минут зарцуулна. 🔒 Оролцогчдын хариулт нууцлагдаж, зөвхөн нэгтгэсэн статистик, индекс боловсруулахад ашиглагдана. Монголын бизнесийн орчныг бодит мэдээлэлд тулгуурлан өөрчлөхөд таны санал хамгийн чухал. 👉 Судалгаанд оролцох: business.an.mn/research ee.kobotoolbox.org/x/RKHrPcr… АРДЧИЛСАН НАМЫН БОДЛОГЫН ЕРӨНХИЙ ЗӨВЛӨЛ Эдийн засаг, Бизнес, Хөдөлмөр Эрхлэлтийн Бодлогын Зөвлөл #БизнесПульс #BusinessPulse #МонголынЭдийнЗасаг #БизнесийнОрчин #АрдчилсанНам #ХувийнХэвшил #Бодлого
4
6
524
Moconomy retweeted
🇲🇳 ОЮУТОЛГОЙД ХЭЧНЭЭН МӨНГӨ ЗАРЦУУЛЖ, ХЭРХЭН САНХҮҮЖҮҮЛСЭН БЭ? ШИНЭ ТОХИРОЛЦОО ХЭР ҮР ДҮНТЭЙ ВЭ? 2026.06.30-ны өдөр Монгол Улсын ЗГ болон Rio Tinto групп Оюутолгойн хувь нийлүүлэгчийн зээлийн хүү, менежментийн зардлыг бууруулахаар тохиролцсоноо зарлав. Энэ нь зөв чиглэлд хийсэн бодит алхам мөн. Гэхдээ хэр том үр дүн вэ, цаашид юу анхаарах вэ гэдгийг ойлгохын тулд ерөнхий зургаа харъя. ОЮУТОЛГОЙД ХЭН ХЭДЭН ДОЛЛАР ЗАРЦУУЛСАН? 2025 оны байдлаар Оюутолгойн нийт хөрөнгө оруулалт $25 т.б орчим. Энэ нь Монгол Улсын нэг жилийн ДНБ-тэй тэнцэх хэмжээний хөрөнгө оруулалт юм. Энэ хөрөнгө оруулалтыг Rio Tinto-ийн зээл, ОУ-ын синдикатын төслийн зээл, ОТ-н өөрийнх нь орлого гэсэн 3 эх үүсвэрээс санхүүжүүлжээ. 1️⃣ Rio Tinto-ийн хувь нийлүүлэгчийн зээл: Хамгийн том бөгөөд хамгийн маргаантай хэсэг. Анх $9.2 т.б зээл хувь нийлүүлэгчийн, спонсорын, урьдчилгаа төлбөрийн зэрэг хэлбэрээр олгосон, хүүгийн төлбөр нэмж хуримтлагдсаар өнөөгийн үлдэгдэл $15.8 т.б. Хүү нь өчигдөрийг хүртэл ойролцоогоор 11.1% (SOFR + 6.5% + тохируулга) байсан тул жилдээ ойролцоогоор $1.8 т.б нэмж хуримтлагдан, ногдол ашиг хойшлох гол шалтгаан болж ирсэн. 2️⃣ Төслийн санхүүжилтийн зээл: ОУ-ын банк, хөгжлийн санхүүгийн байгууллага, экспортын агентлагуудаас $4.4т.б төслийн санхүүжилт босгосноос өнөөдрийн үлдэгдэл нь $3.8 т.б. Хүү нь SOFR суурь хүү дээр нэмэх нь 2.6-3.7% буюу жигнэсэн бодит хүү ойролцоогоор 7.52%. Дээр нь Рио Тинто төлсийн гүйцэтгэлийн баталгаа гаргасны шимтгэл нэмэгдэнэ. Энэ зээл бол олон улсын жишгийн дагуу хугацаатай, зах зээлийн хүүтэй, уурхайн орлогоос эргэн төлөгдөж буй энгийн төслийн санхүүжилт бөгөөд өчигдрийн тохиролцоо энэ хэсэгт хамаарахгүй. Муу нэртэй Дубайн гэрээ энэ гарцыг нээсэн. 3️⃣ Уурхайн үйл ажиллагааны мөнгөн урсгал Дээрх 2 зээлийн дүн $13.3 т.б (хуримтлагдсан хүү ороод $20 т.б) бөгөөд Оюутолгой төсөлд зарцуулсан бусад зардлыг уурхайн өөрийнх нь орлогоос төлж иржээ. МОНГОЛЫН 34% ҮНЭХЭЭР ӨРТЭЙ ЮУ? Анх манайхан хөрөнгө оруулалтын гэрээ хийхдээ лавтай 2 алдаа хийсэн юм шиг. 1. Риог хөрөнгө оруулна гэхээр шууд л эздийн өмчид нь хөрөнгө оруулаад equity хийх нь гэж ойлгосон. Гэтэл тэд хөрөнгө оруулалтаа зээл хэлбэрээр тэгээд бас чамгүй өндөр хүүтэйгээр өгсөн. Гэрээнд үүнийг хязгаарлаагүй. 2. Монголын тал заавал 34% авна гэснээс болоод энэ хувьдаа ногдох өрийг эхний өдрөөсөө хуваалцаад эхэлсэн. Хэдийгээр 2022 онд $2.4 зээл хаасан гэж буй ч дээр дурдсан $20 т.б өрийн 34% шууд бусаар манай талын өр гэсэн үг. Товчхондоо ХӨРӨНГӨ ОРУУЛАЛТ vs ХУВЬ ЭЗЭМШИЛ, МӨНГӨН УРСГАЛ vs НОГДОЛ АШИГ гэсэн төөрөгдөл. ӨЧИГДРИЙН ТОХИРОЛЦООНЫ ТУХАЙ Хэрэв мэдэгдэлд дурдсанчлан хувь нийлүүлэгчийн зээлийн хүү 2.5 нэгж хувиар буурсан бол $16 т.б үлдэгдэл дээр жилд ойролцоогоор $400 саяар хүүгийн зардал буурах бололтой. Энэ нь ногдол ашиг хүртэх хугацааг наашлуулах эерэг нөлөөтэй. Гэхдээ үнэхээр ногдол ашиг хуваарилбал! Нэмээд менежментийн төлбөрийн хувийг бууруулсан явдал нь бас нэг ахиц болжээ. Гэвч үе үеийн ЗГ цаашид анхаарах, сайжруулах зүйлүүд байсаар байгаа. Оюутолгойн урт хугацааны өгөөжийг нэмэгдүүлэхийн тулд: • Улс төрийн мэдэгдэлээ дагаад тодорхой тоо баримт,үг хэллэгээр цаасан дээр буусан тохироогоо ил тод болгох. Devil is in the detail гэж үг бий. • Хувь нийлүүлэгчийн зээлийн үлдэгдэл, бүтэц, хуримтлагдсан хүүг бүрэн ил болгох. • Менежментийн болон техникийн үйлчилгээний төлбөрийг олон улсын жишигтэй харьцуулан үнэлэх. • Entrée Resources-ийн асуудлыг Монголын эрх ашигт нийцүүлэн шийдвэрлэх. Мэдэгдэлд энэ асуудлаар ойлголцоно хамтран ажиллана гээд байгаа боловч чухам юу тохирсон? Хэн нь ямар буулт хийсэн? Манай ЗГ авсан хөнгөлөлт, урьдчилж авч тараах гэж байгаа “ногдол ашгийнхаа оронд” ЯМАР ҮНЭ ТӨЛЖ БАЙГААГ ТОДОРХОЙ ЗАРЛАХ!
3
20
19
2,601
Moconomy retweeted
Хэрэглээний үнэ 11.3 хувь, гэмт хэрэг 8 хувь өсч төрөлт 4 хувиар буурна гэдэг нь эдийн засаг уулын уруу өнхөрч буйг илэрхийлэх “сурах бичгийн” жишээ баримт юм. #статистик Нийгэм, эдийн засгийн байдал 2026-5 1212.mn/uploads/178183345081…
7
4
542
Moconomy retweeted
1
203
“A” фактор гэх Эдийн засгийн Икс хүчин зүйл ...хар үгээр тайлбарлавал асар их байгалийн баялагтай Монгол яагаад олигтой хөгжихгүй байхад өчүүхэн газар нутагтай, баялаг эх зүйлгүй Сингапур, Хонконг хэрхэн хурдтай хөгжив... medium.com/@bbatka/a-факÑ…
170
Moconomy retweeted
Геологи хайгуулын салбараа бодлогоор дэмжмээр байна, төсөв хөрөнгийг харамламгүй байна гэдэг яриа төсвийн хэлэлцүүлгийн үеэр их сонсогдож байна. Нэг талаас энэ зөв бөгөөд, ингэж ярьж хэлж байгаа нь нэг ахиц, магадгүй оройтсон ухаарал: Хайгуулд маш их хөрөнгө оруулж эрж хайж байж олны олон дундаас эдийн засгийн үр өгөөжтэй маш цөөн ордыг илрүүлдэг. Ингэж илрүүлээд түүнийгээ ашиглаж эдийн засгийн эргэлтэнд оруулах хүртэл 10-20 жил шаардагддаг гэдэг юм билээ. Өнөөдөр манай улсад нүүрс явцгүй боллоо, өөр юугаа олж экспортлох вэ асуудал тулгарч "Алт 3 хөтөлбөр" гэх мэт аваарын арга хэмжээ байна. Гэвч одоо шууд ашиглаад үр ашигаа өгчих орд газар бараг байхгүй. Энэ бол 20 жилийн өмнө эхэлсэн уул уурхайн популизм, национализаци, 10 жилийн өмнөх хайгуулын лиценз олголтод тавьсан хориг, мөн 5-6 жилийн өмнө эхэлсэн тендерээр лиценз олгох нэрээр төлөв сайтай газруудаа дээгүүрээ хувааж авсны үр дагавар! Одоо нөгөө талаас нь харвал угаасаа хайгуулын салбарт улсаас мөнгө гаргаж төр өөрөө хайгуул хийнэ гэдэг нь буруу. Нэгд үүнд эдийн засгийн рациональ бага, асар өндөр эрсдэлтэй, мөнгө хөрөнгө их шаарддаг. Хоёрт ингэснээр баялгийн төлөөх эрх мэдэл, авлигын сүлжээг л бэхжүүлнэ. Түүний оронд азаа үзэж эрсдэл хийхэд бэлэн хувийн хөрөнгө оруулагчдыг татаж оролцуулах үүд хаалгаа л нээмээр байна.
3
15
20
2,469
Монголын нийт айл өрхүүдийг орлогоор нь 10 бүлэгт хувааж үзвэл доод 3 бүлгийн нийт орлогын 20-90 орчим % төсвөөс өгдөг нийгмийн халамж. Хүн амын тал нь халамжаас хамааралтай амьдарч байгаа гэдгийг нотлох тоо. Энэ хүмүүс сонгуулийг тодорхойлдог учраас популизм мөддөө мөхөхгүй.
1
2
2
710
Байр авах, түрээслэх, зээлэх... аль нь дээр вэ? Үнэ, ипотекийн хүүгийн өнөөгийн түвшинд тооцсон хялбар зөвлөмж 5 минутанд 🏘️ #Moconomy youtu.be/rTgx6qdEA8s?si=DFM2…
129
Өглөөний мэнд эрхэм жиргээчид🤗 Сайхан амарцгаасан уу?
5
20
106
Өглөөний мэнд эрхэм жиргээчид🤗 Сайхан амарцгасан уу?
9
31
127