Już dzisiaj nasze OSTATNIE spotkanie w ramach Akademii Młodych Liderek i Liderów Polonii, współfinansowanej przez @PolskiSenat 🥹 Kończymy ten wyjątkowy projekt mocnym uderzeniem - spotkaniem z @LukaszukAB, b. wicepremierem stanu Alberta - naszym rodakiem, który odniósł chyba największy sukces na zagranicznej scenie politycznej 🌟 Chcieliśmy przy tej okazji serdecznie podziękować naszym Mentorkom i Mentorom, którzy zainspirowali swoimi historiami młode osoby pochodzenia polskiego z całego świata. A byli to: 🌟@ania_helseth, EU Policy Manager @Meta w Brukseli 🌟Dr @janski73, ekspert medtech z @UniofBath w Londynie 🌟Dr @D_Zimnoch, Chief AI Strategist @Microsoft w Londynie 🌟Marcin Borowiecki, szef Navivo Capital w Silicon Valley 🌟@jancienski, Senior Policy Editor w @POLITICOEurope w Brukseli 🌟Prof. @WojSadurski z @Sydney_Uni 🌟Aleksandra Gren, członkini rad nadzorczych Sarantis Group i @mBankpl z Grecji 🌟@KaminskaJ, członkini zarządu @europeangreens z Brukseli 🌟oraz lider ODF @mycielski z Brukseli Nie spodziewaliśmy się aż takiego zainteresowania naszym kursem - zgłosiło się ponad 60 osób, z czego ok. 40 aktywnie brało udział w zajęciach😊 Liczymy na to, że w przyszłym roku @PolskiSenat pozwoli nam zorganizować drugą edycję, na którą zaprosimy kolejnych wybitnych gości! 👏Dziękujemy też wszystkim uczestnikom! Załączamy poniżej próbkę feedbacków, jakie otrzymujemy od nich i ich rodziców 🙏 PS. posłuchajcie poniżej, jak swoją sesję otworzył @WojSadurski 🥰 #AkademiaMłodychLiderówPolonii

⏳ Dzisiaj o godz. 18:00 zamykamy rekrutację! Do Akademii Otwartego Dialogu wpłynęły już 73 zgłoszenia. Wasze zainteresowanie przekroczyło nasze oczekiwania — dziękujemy! 💚 🔍 Teraz dokładnie zapoznamy się ze wszystkimi zgłoszeniami i ocenimy je zgodnie z kryteriami określonymi w regulaminie. 📣 Na początku przyszłego tygodnia ogłosimy 50 organizacji zakwalifikowanych do Akademii oraz 10 organizacji z listy rezerwowej. 📩 Ze wszystkimi skontaktujemy się również mailowo — przekażemy wyniki i poprosimy wybrane organizacje o potwierdzenie udziału. Jeszcze nie wysłaliście formularza? Macie czas tylko do godz. 18:00. 👉 Link do zgłoszenia forms.gle/ewVEjokLQJMa29AV7 Partnerem społecznym Akademii jest @Kom_Obr_Dem Sfinansowano przez @niwcrso w ramach #NOWEFIO2026 @SO_KPRM

Tak, historia Oli Mycielskiej, która jest zwieńczeniem mojej książki, wcisnęła mnie w ławkę, na której jej słuchałem.

A ja zapraszam również dla przemawiającego do wyobraźni zwieńczenia książki - przestrogi dla Polaków w postaci wspomnień mojej niezniszczalnej @O_Mycielska 🤩👏

KYC is framed as protection, but when identity data is required to use a service, the information collected for safety can later be used for extortion. One of the points I made, quoted in @Cointelegraph was: “We need to stop treating identity verification and surrendering your identity as though they are the same thing.” Revolut released identity files after requests were sent from a legitimate Italian law enforcement address. The piece looks at: - what went wrong - why collecting documents is not the same as proving a fact - how we can verify without storing so much personal data Efrat Fenigson of You’re The Voice warns: “When regulators keep mandating a model that guarantees this outcome, while the technology to verify without storing already exists, it raises a red flag.” Lyudmyla Kozlovska of the Open Dialogue Foundation highlights another weakness: “EU AML law imposes no verification duty on the bank and provides no meaningful mechanism to check who is really behind an authenticated state request.” Evin McMullen of Billions Network sums up the wider problem: “This is a governance and standards problem wearing a technology costume. You cannot lose what you never held.” This is a really important piece from Christina Comben, bringing together the risks around how identity data is collected, stored and shared and the possible alternatives that already exist. Read the full article here: cointelegraph.com/magazine/r…

Nadal nie nasza wojna?

Wymuszanie haraczy od polskich przedsiębiorców stanowiło regularną część interesów finansowych frakcji @ZiobroPL. Niejaki Krzysztof Porowski występował jako pośrednik oferujący "rozwiązywanie problemów" z prokuraturą i służbami. Powoływał się na wiceszefa CBA Grzegorza Ocieczka. Wyceniał swoje usługi na miliony złotych. Dwa miliony na fundację Ziobry za skręcenie sprawy @przemyslaw_kral z Zondacrypto nie były w tym kontekście wygórowaną stawką. @AdamHofman sugerował, że procederowi patronowali osobiście Ziobro i jego żona, Patrycja Kotecka. Obok Przemysława Krycha, ofertę wyjścia z aresztu za 8 milionów zł otrzymał w 2018 roku założyciel Altus TFI, wrobiony w aferę GetBack Piotr Osiecki. Tak opowiadał o tym w rozmowie z @JaroslawKurski: " - Gdy siedziałem w areszcie, do mojej pełnomocniczki właśnie zadzwonił pewien znajomy adwokat. Ona nie chce wymieniać jego nazwiska, bo sądzi, że zrobił to w dobrej wierze. Powiedział: „Nie wiem, czy znasz takie nazwisko Krzysztof Porowski. To biznesmen ze Śląska. Ma kontakty ze służbami, z Grzegorzem Ocieczkiem, wiceszefem CBA, i z katowicką prokuraturą. On twierdzi, że za 8 milionów złotych jest w stanie zwolnić z aresztu twojego klienta. Czy chcesz podjąć temat?" - pytał ten adwokat. Wskazywał, że zna historie takich udanych „transakcji". Moja pełnomocniczka, gdy tylko usłyszała propozycję „pieniądze za wolność", zrobiła się sztywna i kategorycznie odmówiła. Dalszego ciągu rozmowy więc nie było. Znała nazwisko Porowskiego? - Wtedy jeszcze nic nie słyszała o Porowskim. Potem, jak się zaczęła o niego rozpytywać, to się okazało, że nazwisko tego człowieka przewija się w wielu sprawach moich majętnych kolegów, którzy zderzyli się z państwem PiS. Zresztą, do rodziny Jakuba Ryby również ktoś dotarł z propozycją wskazującą na możliwości Porowskiego. Tylko kwota była niższa. Taka sama propozycja: "pieniądze za wolność", padła od Krzysztofa Porowskiego w sprawie innego inwestora, Przemysława Krycha. Dwukrotnie zresztą. Raz przed aresztowaniem, drugi raz w trakcie. Krych odmówił i siedział osiem miesięcy, a jego sprawa, tak jak pańska, wlecze się do dzisiaj." Na poniższym zdjęciu Krzysztof Porowski to pierwszy z lewej. Brodacz to Grzegorz Ocieczek.

It is not even only about Revolut. They closed my and @ODFoundation, our team, lawyers and accountants accounts back in 2020 following coordinated politically motivated requests from Kazakhstan and other regimes. Now Revolut faces different scale of this abuses. The point is that remedies have to apply to every financial institution, and further, to travel operators, real estate agents, cloud providers, and every other sector now obliged to collect and hand over our data on state request. Same architecture, same exposure, same absence of verification duty written in the law.

Important updates on @Revolut and what you can do: 1. According to the group now extorting Revolut, and to the Duel team in contact with them, the attackers took over Italian government and law enforcement mailboxes with an infostealer, sent Revolut Bank UAB in Lithuania a forged European Investigation Order (to attention of @Eurojust @Europol ) in the name of the Italian authorities, and kept sending requests for five months. 2. Revolut answered every one, as @FATFNews and EU AML laws require. Now scale this abuse a thousand times, in the hands of authoritarian states and their proxies, who do not seek attention like these hackers and quietly collect data on citizens and entities of the EU and other Western countries. 3. The attackers claim to hold 147 GB from the Italian side, including internal documents and officer chat logs, and say most of the Revolut data concerns customers in Switzerland, France and Hungary, with other countries affected. Passports and KYC selfies of named individuals are now being published daily until Revolut pays. We are collecting witness statements to push for remedies. If you are a legal or security expert and want to support our team, DM me. What you as an EU citizen can do today to limit these attacks in the future: 1. Contact your MEP on @EP_Economics, @EP_Legal or @EP_Justice and ask for an urgent joint hearing on the weaponisation of mass data collection and a reassessment of the whole approach, before the next leak names someone who does not have the means to move house. 2. Use this argument: every bank, exchange and payment provider in every jurisdiction that follows FATF rules, and the AML, financial and national security laws built on them, is exposed the same way, because the rules oblige them to answer state requests and nobody is required to check whether the state behind the request is who it claims to be. That is what human rights groups, victims and experts with support of @ODFoundation described to the European Parliament three years ago, proposing specific remedies. The @EU_Commission and the @EUCouncil removed every safeguard the @Europarl_EN adopted from the AML Regulation. 3. You want politicians care more about privacy and digital rights protection? Support and promote the MPs and MEPs who pushed for remedies. Demand accountability for rejected remedies by Commission and Council. This year the European Parliament, under @HNeumannMEP @petras_petras @NachoSAmor leadership , named this risk transnational financial repression in its resolution of 18 June 2026. @coe adopted Resolution 2669 on 25 June, rapporteur @constantinosefs , with @MarkusWiechel pushing specifically for an investigation into transnational financial repression and remedies against it. The @oscepa followed in The Hague in July, led by @emmedibi , with an even more detailed focus on exactly these attacks.

As @LyudaKozlovska explains in the post below, the @Revolut breach is the result of weaponized compliance culture, which has led to what the @ODFoundation terms "transnational financial repression." In the clip below, Lyudmyla explains what transnational repression is and why it's so important that we push back on policies that enable it. (Links to the full interview in the comments.)

What happened to @Revolut is the evidence of what we told the @Europarl_EN in 2022 and 2023, while the AMLR was being adopted: state data requests to financial institutions will be weaponized, because nothing in the rules obliges anyone to check whether the requesting state is legitimate. Our recommendations were rejected in the trilogue by the @EUCouncil and the @EU_Commission . The Commission's AML unit at DG FISMA, called our testimony "false positives". For those who think zero-knowledge tech solves this: it does not. ZK changes what a bank stores, not what it must hand over. @FATFNews rules oblige financial (and not only) institutions to keep passports, selfies and full transaction records and to disclose them promptly to any state request, with fines for delay and none for over-compliance. Whatever they are required to keep, they give away. This is a fault of AML regulation and it must be fixed, now. In the EU, for instance, it can be done while AMLA writes its technical standards and centralises even more data. Back then our evidence was dismissed as „false positives” (!). Now it reaches every EU citizen. Will anyone at the Commission be held accountable for ignoring it? Will it urgently propose remedies and real protections for EU citizens? The remedies proposed by the @oscepa resolution adopted in The Hague in July 2026. Implementation is the next step.

Every financial institution has exactly this exposure. The rules oblige them to hand over passports, selfies, addresses and full transaction histories promptly on any state request, with fines for delay and none for over-compliance, and no rule requires anyone to check whether the state behind the request is legitimate. That is why authoritarian states and their proxies have used these requests for years against critics, donors and businesses. @ODFoundation has documented dozens of such cases. The OSCE Parliamentary Assembly adopted remedies in The Hague in July 2026, which we support. Now we need to make sure that governments implement them. Do you know who in France can support it?

Since 2022 @ODFoundation has campaigned before EU regulators for the privacy of payments and asked the bitcoin industry to join. We were grateful for the support of @jack , @obi and a few other bitcoiners. Most others laughed and said it was not their business. In 2023 we won a majority in the European Parliament for our safeguards. The closed-door trilogue then removed majority of them from the AML Regulation. We did not have enough loud voices from the industry to defend payment privacy, and now we face the hunting of our data at scale. There is still a chance. OSCE PA parliamentarians have adopted remedies against the weaponisation of AML/CFT laws and recognised transnational financial repression as a threat to the security of the OSCE area, which covers the US, Canada, Europe and Central Asia. This would have been impossible without the support of @AtlasNetwork, @cypher_tank and the Reynolds Foundation @AlvaroSalas , who understood the problem at first sight. Will you keep observing and complaining, or join and make this space safe to use, invest and build in? There is nowhere else to run. Privacy has to be protected and normalised as a human right. Now, before it is too late.

Jeśli nie będziemy zestrzeliwać rosyjskich rakiet nad Ukrainą, będziemy robić to w Polsce. Niżej podpisany, niemal dokładnie rok temu. wyborcza.pl/7,162657,3224322…

Partnerem społecznym Akademii jest @Kom_Obr_Dem Sfinansowano przez @niwcrso w ramach #NOWEFIO2026 @SO_KPRM

📩 Wysyłasz informację do mediów i… nikt nie odpowiada? Problemem nie zawsze jest sam temat. Czasem zawodzi sposób jego przedstawienia. 🔎 Przed kolejną wysyłką sprawdź: ✅ Czy wiadomo, dlaczego temat jest ważny właśnie teraz? ✅ Czy piszesz do właściwego dziennikarza? ✅ Czy pokazujesz znaczenie tematu dla odbiorców danego medium? ✅ Czy konkret pojawia się już w pierwszych zdaniach? ✅ Czy proponujesz dane, historię, komentarz lub rozmówcę? ✅ Czy wiadomość jest krótka i ma jasne zakończenie? 💡 Masowa wysyłka nie zastąpi dobrze dopasowanej wiadomości. A brak odpowiedzi nie zawsze oznacza brak zainteresowania — czasem warto wysłać krótki follow-up z konkretem. 🎓 W Akademii Otwartego Dialogu uczestnicy nauczą się skuteczniej współpracować z mediami i przedstawiać tematy swoich organizacji. 👇 Zapisz tę listę przed kolejnym kontaktem z redakcją.

I've co-signed a letter together with 120+ MEPs urging the Council and Commission to reopen talks on using Russia's frozen sovereign assets for Ukraine. Over €200 billion in Russian assets sit idle in the EU. Ukraine's damages already exceed €600 billion. Our €90 billion loan helps, but it isn't enough. Russia caused the damage. Russia must pay for it.

.@PawelCeKasprzak: 👇 NAKAZÓWKI SĄ PLAGĄ. DOTYKAJĄ ZWŁASZCZA CAŁYCH WYKLUCZONYCH GRUP SPOŁECZNYCH Wbrew temu, co pisałem i mówiłem, istnieją jednak dane na temat skali stosowania trybu nakazowego w procesach karnych i sprawach o wykroczenia. Pokazują rosnącą tendencję i są przerażające. Obraz sytuacji jest w ich świetle nie w pełni precyzyjny. Nie wiem np. czy nakazówki, od których wniesiono sprzeciw (gdzieś wyczytałem, że dotyczy to 10% wszystkich przypadków nakazówek w wykroczeniach, ale nigdzie w danych nie zdołałem tego potwierdzić jednoznacznie, choć to wygląda prawdopodobnie) są w ogóle ujmowane w zestawieniach, bo z mocy prawa wszystkie takie orzeczenia wykroczeniowe stają "niebyłe". Jest o wiele więcej takich niejasności w danych. Sprawy o wykroczenia są rozstrzygane w trybie nakazowym w ponad 80% przypadków (tendencja jest rosnąca) lub niemal 75% (zależnie od sposobu liczenia, przy czym ten drugi wynik jest mylący, bo obejmuje sprawy "załatwione", w tym np. odesłane do innego sądu, więc de facto nierozstrzygnięte) wg danych MS za 2025 rok. W danych widać wyraźną tendencję rosnącą (MS publikuje zbiorcze zestawienia za lata 2007-2025). W 2025 r. w sprawach o wykroczenia wydano 69 306 postanowień zarządzających zastępczą karę aresztu za nieuiszczoną grzywnę, a 57 937 postanowień o takiej zamianie uprawomocniło się. Nie wiemy wprost, ile tych postanowień wydano w trybie nakazowym. Można to próbować szacować, co poniżej czynię. Te dane nie oznaczają jeszcze 57 937 faktycznych osadzeń. Po uprawomocnieniu ukarany może jeszcze m.in. zapłacić grzywnę i uwolnić się od aresztu, a wykonanie może zostać wstrzymane albo z innych przyczyn nie dojść do skutku. Statystyka MS informuje więc o prawomocnym nakazaniu zastępczego aresztu, nie o faktycznym przekroczeniu bramy więzienia. Po stronie więziennej (dane Centralnego Zarządu SW za 2024 rok, nie za 2025): do ewidencji wpisano 14 506 „ukaranych”; skreślono z niej 19 714 „ukaranych”, w tym 18 336 po końcu kary i 1 169 po zapłaceniu grzywny już podczas wykonywania izolacji -- to pokazuje "ruch w interesie": jedni wchodzą, drudzy wychodzą; 31 grudnia wykonywano 1 088 „innych środków izolacyjnych”, niemal wszystkie do miesiąca; średni wymiar wynosił 0,61 miesiąca; równocześnie wykonywano 7 321 orzeczeń zastępczej kary pozbawienia wolności w sprawach karnych; ich średni wymiar wynosił 5,95 miesiąca; kolejnych 1 616 skazanych zakończyło wykonywanie kary wskutek zapłacenia grzywny. Ilość "epizodów uwięzienia" szacowaną na tej podstawie da się określić jedynie w przedziale i będzie to przybliżone 20–35 tys. wykonań zastępczej izolacji rocznie. Ile z tego jest skutkiem nakazówek? Tu, jak napisałem, znów możemy tylko szacować. Ale: W 2025 r. w sprawach wykroczeniowych 253 987 rozstrzygnięć zapadło nakazowo, co stanowi około 89% liczby orzeczonych grzywien i kar ograniczenia wolności, czyli kar mogących później zostać zamienionych, zaś w sprawach karnych było 61 409 prawomocnych wyroków nakazowych wobec 131 740 orzeczonych grzywien samoistnych i kar ograniczenia wolności — wskaźnik zastępczy wynosi około 47%. Po zastosowaniu tych udziałów wychodzi około 15–25 tys. epizodów izolacji, których początkiem mogła być nakazówka. To właśnie najbardziej prawdopodobny rząd wielkości, choć nie liczba osób. Formalnie jednak wyrok nakazowy sam nie może zawierać kary izolacyjnej i o tym trzeba pamiętać. W wykroczeniach orzekaną nakazowo karą może być nagana, grzywna albo ograniczenie wolności, a w sprawach karnych grzywna lub ograniczenie wolności. Więzienie pojawia się dopiero w drugim postępowaniu — wykonawczym. Tu w miejsce nakazówek pojawia się tryb wykonawczy właśnie. Przepisy każą sądom rozróżniać uchylanie się od np. niemożności wykonania kary. W moim przypadku sprawa była kompletnie jasna -- zadbałem o to, żeby wszyscy zainteresowali wiedzieli, że wykonania kary odmawiam. W przypadku Piotra Niemczyka było nieco inaczej -- on zadbał o to, by o faktycznej niemożności wykonania kary prac społecznych nikt się nie dowiedział i nie użył tego "jako pretekstu". Rzecz jednak w tym, że praktyka postępowań wykonawczych jest z natury taka sama jak w przypadku nakazówek. Oskarżeni lub obwinieni nie muszą być obecni i często nie są (np. dlatego, że w ogóle nie wiedzą o sprawie). Jeśli są, w rozprawach trwających kilka minut poświęconych głównie wpisaniu do protokołu danych osobowych, nikt niczego nie wyjaśnia. To kompletny automat. Mógłbym teraz napisać, że każdego może spotkać sytuacja, w której wygarniają go z domu i wsadzają do więzienia bez żadnej rozprawy, w której uczestniczył i mógł się bronić. To samo może zrobić patrol policyjny legitymujący go na ulicy. To byłaby prawda -- ale to nawet nie dotyka istoty problemu. Jeśli to czytasz, możesz być pewny, że taka przygoda cię nie spotka. Masz możliwość obrony. Jeśli nawet przytrafi ci się coś podobnego, po prostu np. zapłacisz i wyjdziesz. W moim "prowincjonalnym Mińsku" (gdzie jest sąd, który wykonawczo wsadził mnie za kratki) i w równie "prowincjonalnych" Siedlcach (gdzie siedziałem) rzeczywistość jest dramatycznie inna. Żaden z wielu ludzi, z którymi rozmawiałem i których dotknęła podobna przygoda, nie miał żadnych szans się wybronić. To prości ludzie, ubodzy, jeśli pracują, to nieregularnie, bardzo często poza miejscem zamieszkania. To powoduje, że najdrobniejsza duperela albo "błąd systemu" powoduje uruchomienie opisanej maszynki. Żadnemu z nich nawet nie przychodzi do głowy, że coś jest głęboko nie tak w sytuacji, która ich spotyka. Wszyscy myślą, że taki już jest ich los. Żaden z nich nie miałby jak się bronić, nawet jeśli przyszłoby im to do głowy. Skalę tego zjawiska próbowałem powyżej oszacować -- wiem już, że rzeczywiście ma rozmiar społecznej plagi i że nie było to tylko moje wrażenie z ponownej wizyty w więzieniu w Siedlcach. Próbie zmiany tego stanu rzeczy jest poświęcony kolejny projekt Obywateli RP i naszej fundacji, nad którym pracuję tym razem nie tylko ja. Bo w ramach tego projektu, jeszcze zanim został uruchomiony, do więzienia dobrowolnie poszli Tadeusz Jakrzewski, Piotr Niemczyk i ja sam. Oczywiście kibicuję staraniom Jacka Dubois o przerwanie kary Piotra -- ale on poszedł siedzieć w jakimś celu i zrobił to z własnej woli. Kibicuję też staraniom, które podjął m.in. Jerzy Adam Stępień i których celem jest kasacja nadzwyczajna naszych wyroków. Ale być może skorzysta na tym Niemczyk, który siedzi za czyny, których nie popełnił i którego kasacja oczywiście nie zdąży wprawdzie uwolnić, ale pozwoli mu uzyskać np. odszkodowanie -- ja nie skorzystam, bo zgodnie z przekonaniem uznaję, że kara mi się należała i była być może słuszna, niezależnie od tego, że wymierzono mi ją nielegalnie, a w procesie uczestniczyła nie-sędzia. Sąd Najwyższy wydał w sprawie nakazówek stosowne orzeczenia już dawno temu, są wystarczające, wszyscy wiedzą wszystko, co trzeba. Teraz jest czas na kampanię adresowaną do sędziów, działających bezmyślnie, bezdusznie, bezprawnie i głupio. I na kampanię społeczną. Jeśli trzeba -- a niestety trzeba -- silnym i być może niestety niezbędnym elementem tej kampanii są dobrowolne odsiadki, jak ta, która właśnie spotkała Piotra Niemczyka. Tu nie chodzi o jego obronę. Powinno chodzić o to, że jego decyzja ma swoją wagę. Powinna coś znaczyć. Coś powodować. Czy tak będzie? Mam wątpliwości. Ale jeśli rzeczywiście chcemy coś zrobić z plagą rażącej niesprawiedliwości, którą próbuję tu oszacować, próbować należy również właśnie w ten sposób. Bo tak czy owak w ostatecznym rachunku chodzi o to, byśmy w tym jarmarku próżności, który wypełnia politykę i niezależnie od niej ogarnia nas ze wszystkich stron, rozumieli, czym jest empatia i gdzie są sprawy ważne. Gdyby np. ktoś z mediów zainteresował się wagą i skalą zjawiska, służę informacjami i źródłami. Psim obowiązkiem dziennikarzy jest przecież wykonać dokumentację, którą sam wykonałem i której niewielki fragment prezentuję powyżej, zadawać zainteresowanym instytucjom wszystkie pytania, które powinny zostać zadane itd. Pod przyciągającymi uwagę nagłówkami "rozścierwionymi i rozchamionymi", jak niemal 100 lat temu pisał Tuwim, coś jednak powinno się pojawić, przynajmniej czasem.

Trudno i z pewnym skrępowaniem opisuje się postacie pomnikowe, ale było tak. Andrzeja Wielowieyskiego pożegnaliśmy tłumnie w poniedziałek w warszawskiej Falenicy - przyszły setki ludzi. Wśród nich - wielu starych przyjaciół. Odszedł człowiek wielki i spełniony pod każdym niemal względem. 7 dzieci, 26 wnuków, 31 prawnuków. Ostatni raz w brydża grał tydzień przed śmiercią. Trudno - i zapewne niestosownie - byłoby mówić o "radosnym pogrzebie", ale panujący nastrój daleko odbiegał od typowych ceremonii tego rodzaju. Wydaje się, że była to właśnie funkcja spełnienia i bardzo naturalnego zwieńczenia długiego, niesłychanie bogatego w doświadczenia i osiągnięcia życia. Opowieściom i wspomnieniom nie było końca. W kościele przemawiała Marszałek Senatu Małgorzata @M_K_Blonska, najważniejsze fakty z życia na tle historii Polski świetnie zreferował Andrzej Friszke @Historyk56, a rodzinną stronę przybliżył jedyny syn - Piotr Wielowieyski. Od Armii Krajowej i budowy domu w Falenicy z gruzów Powstania, przez narty, żagle, brydża, Klub Logofagów, KIK, po Solidarność i III RP. Córka @DWielowieyska w poruszający sposób przedstawiła testament ideowy Senatora, w którym naczelne miejsce zajmowała Ukraina i jej walka - o swoją wolność i istnienie oraz nasze bezpieczeństwo. Głębokie kazanie (a w zasadzie pełnokrwisty wykład) wygłosił wrocławski dominikanin, ojciec Paweł Gużyński, który poświęcił je francuskiej filozofce Simone Weil. Andrzej Wielowieyski - o czym do pogrzebu nie miałem pojęcia - należał do jej najważniejszych polskich tłumaczy i popularyzatorów jej myśli. Pan Andrzej swoje odejście zapowiedział w lutym tego roku, prosząc opiekującą się nim córkę Zulę, by pomogła mu się do tego przygotować. Odszedł 4 lata po śmierci żony, z którą przeżyli wspólnie 70 lat. Był członkiem rady naszej Fundacji przez 13 lat, znaliśmy się od około 15. Poznaliśmy pana Andrzeja jako legendarnego przedstawiciela solidarnościowej opozycji bodaj na pewnej wystawie o prawach człowieka. Przychodził na nasze wydarzenia, gdy tylko mógł, obowiązkowo zawsze meldując się na corocznych konferencjach OBWE, które były okazją do spotkań z dysydentami, niezależnymi dziennikarzami i rodzinami więźniów politycznych z krajów byłego ZSSR: od Azji Centralnej przez Rosję, po Ukrainę. Jeśli jest jedno słowo, które przychodzi na myśl o Nim, to: "autorytet". Drugie: "przyjaciel". Łączył obie te role w niepowtarzalny sposób. Był surowy i przenikliwy, a jednocześnie życzliwy i przyjacielski. Autentycznie i nieustannie ciekawy świata, miał ogromne horyzonty i zainteresowania, którym oddawał się z pasją, nic sobie nie robiąc z upływających lat. Toczyliśmy poważne, ale niepozbawione czasem zawadiackiego humoru dyskusje z Nim i - w ostatnich latach - @MichalBoni. Niekwestionowanym autorytetem był dla wielu - począwszy od swoich kolegów z demokratycznej opozycji. Jego swego rodzaju moralny i ideowy prymat uznawali naturalnie inni zasłużeni działacze. Od wielu z nich był zresztą istotnie starszy. Podziwiali Go i szanowali za intelekt i mądrość. Był dla nich mentorem - praktycznie od zawsze. Gdy lata temu zapraszaliśmy ś.p. Bogusław Stanisławski do Rady ODF, zapytał kto wchodzi w jej skład. Gdy usłyszał, że Andrzej Wielowieyski, zakrzyknął: “Wchodzę w ciemno!”. Pan Andrzej był jednym z bardzo niewielu autorytetów także dla @LyudaKozlovska, z natury szalenie spostrzegawczej, przenikliwej i krytycznej wobec ludzi. Jednocześnie Jego charakterystyczną cechą była skromność i umiarkowane w gruncie rzeczy ambicje osobiste. Jak zauważył Jacek Szymanderski - nie był typowym politykiem, dla którego władza i własny interes stanowiły sens funkcjonowania w życiu publicznym. Był państwowcem, wiernym własnym przekonaniom i gotowym do podejmowania niepopularnych decyzji. Z całą świadomością spoczywającej na nim odpowiedzialności, czasem o historycznym wręcz wymiarze. W tym kontekście największe kontrowersje budziło doprowadzenie do wyboru generała Jaruzelskiego na prezydenta w 1989 roku. Choć mógł, to nie aspirował do najwyższych stanowisk (odmówił m.in. zostania marszałkiem pierwszego Senatu). Faktyczny rozmiar jego rzeczywistych zasług jest istotnie większy niż powszechnie znany publicznie. Należą do nich nie tylko Okrągły Stół i poniekąd sama III RP, ale i pierwotna organizacja prac Kancelarii Senatu, co przypomniała M. Kidawa-Błońska. Jego żywiołami były praca programowa i dialog - praca z ludźmi, kształtowanie ich postaw i przekonywanie do działań dla dobra publicznego. Realizował się z wielką energią także poza polityką - rodzinnie, społecznie, intelektualnie i sportowo, co zapewne tłumaczy Jego integralnie skromną postawę. Jak bardzo brakuje tego niektórym, ilustruje przykład wielu dzisiejszych polityków - z przychodzącym oczywiście na myśl liderem PiS na czele. Jak wspomniała Jego córka Agnieszka, pan Andrzej - choć miał swoje pryncypia - był bardzo otwarty na dialog, co skądinąd zupełnym przypadkiem dosłownie koresponduje z nazwą naszej organizacji. Był głęboko integralny i moralny, nie będąc przy tym dogmatykiem. Był wyrozumiały wobec ludzkich słabości i kolei losu, świadomy przeciwności, którym ludzie muszą czasem stawiać czoła. Miałem zaszczyt i przyjemność zabrać głos na spotkaniu-konsolacji, obok @MarcinSwiecicki i członków liczebnie wielkiej, a jakościowo wspaniałej Rodziny. Nie znałem Go tak dobrze i długo jak wielu z obecnych - co niestety wpływało także na liczbę anegdot, którymi mogłem się podzielić. Za tę możliwość bardzo dziękuję wnukowi p. Andrzeja, Stefanowi Chabierze, który czuwał nad aspektami organizacyjnymi. Marcin Święcicki przypomniał historię wyrzucenia Ludmiły z Polski na tle politycznym w 2018 i walkę o skasowanie politycznego zakazu wjazdu narzuconego przez ówczesny rząd. Andrzej Wielowieyski stał w tej walce niezłomnie - i aktywnie - po naszej stronie. Z panem Andrzejem widzieliśmy się ostatni raz z Ludmiłą jeszcze w ubiegłym roku. Staraliśmy się nie zamęczyć Go opowieściami i finalnie umawialiśmy się jeszcze, że odwiedzę Go kiedyś i zagramy w szachy. Nie zdążyłem. Nastrój na ostatnim pożegnaniu był pogodny. Andrzej Wielowieyski odszedł w pokoju i szczęściu, dając niezrównany wzór dobrze przeżytego życia. Trudno opisywać postaci pomnikowe, gdy wyzwaniem jest znalezienie - choćby dla urozmaicenia opowieści - ich poważniejszych słabości. A jednocześnie - Andrzej Wielowieyski pozostawał figurą wielowymiarową, niebanalną i nietuzinkową. Bardzo ciekawą przez swoje horyzonty, a także ludzką przez swoje zamiłowania i niezrównaną serdeczność.